{"id":219803,"date":"2025-01-22T08:55:35","date_gmt":"2025-01-22T06:55:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=219803"},"modified":"2025-01-22T08:55:35","modified_gmt":"2025-01-22T06:55:35","slug":"komara-kurdistane-wek-yekemin-ezmuna-gele-kurd-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=219803","title":{"rendered":"\u2018Komara Kurdistan\u00ea wek yekem\u00een ezm\u00fbna gel\u00ea Kurd e\u2019"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Komara kurdistan di 22\u2019y\u00ea \u00c7ileya 1946\u2019an de li Meydana \u00c7ar\u00e7ira ya bajar\u00ea Mihabad a Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea hat ragihandin. Komara Kurdistan li ser bingeh\u00ea Komeleya J\u00eekaf ji aliy\u00ea Hizba Demokrata Kurdistan \u00fb bi r\u00eabertiya Qaz\u00ee Mihemed li Mihabad\u00ea hat damezrandin.<\/strong><\/p>\n<p>Qaz\u00ee Mihemed wek serokkomar\u00ea Komara Kurdistan s\u00fbnda yasay\u00ee xwar, bajar\u00ea Mihabad b\u00fb paytexta komar\u00ea. R\u00fbber\u00ea xaka komar\u00ea ji sed\u00ee 30\u2019y\u00ea Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea digirt nava xwe. Her \u00e7iqas temen\u00ea komar\u00ea gelek kurt b\u00fb, l\u00ea xebat \u00fb t\u00eako\u015f\u00eeneke mezin ji bo azadiya gel\u00ea kurd hat kirin \u00fb heta niha j\u00ee bi heman armanc\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena kurdan berdewam dike.<\/p>\n<p><strong>Damezrandina Komara Kurdistan<\/strong><\/p>\n<p>Bi \u015eer\u00ea C\u00eehan\u00ea y\u00ea Duyem\u00een re Sovyet\u00ea \u00fb Br\u00eetanyay\u00ea \u00ceran dagir kirin, valat\u00ee di desthilatdariya \u00ceran\u00ea de \u00e7\u00eab\u00fb. \u015eah Riza Pehlew\u00ee ji ber zext\u00ean z\u00eade y\u00ean Br\u00eetanyay\u00ea ne\u00e7ar ma di \u00celona 1941\u2019an de dest ji kar berde \u00fb \u00ceran\u00ea terk bike. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea desthilatdar\u00ee ket dest\u00ea kur\u00ea w\u00ee Mihemed \u015eah Riza, \u00ceran ji aliy\u00ea Sovyet \u00fb Br\u00eetanyay\u00ea ve hat dagirkirin, desthilatdariya hikumeta navend\u00ee li ser her\u00eam\u00ean Rojavay\u00ea \u00ceran\u00ea k\u00eam b\u00fb. Di heman dem\u00ea de Sovyet\u00ea j\u00ee pi\u015ftgiriya xwe ji bo gel\u00ean bindest n\u00ee\u015fan da. V\u00ea yek\u00ea derfet da gel\u00ean kurd \u00fb azer\u00ee ku maf\u00ean xwe bi dest bixin. Di v\u00ea \u00e7ar\u00e7ovey\u00ea de li bajar\u00ea Mihabad\u00ea Komara Kurdistan\u00ea \u00fb li bajar\u00ea Tebr\u00eez\u00ea j\u00ee Komara Azerb\u00eecan\u00ea hatin avakirin. Di 16\u2019\u00ea Tebaxa 1942\u2019yan de Komeleya Jiyanewey\u00ee Kurdistan\u00ea ji aliy\u00ea komek rew\u015fenb\u00eer \u00fb siyasetmedar\u00ean kurd \u00ean wek\u00ee; Hisey\u00een Firuher, Ebdulrehman Zeb\u00eeh\u00ee, Ebdulrehman \u00cemam\u00ee, Ebdulqadir Muder\u00ees, Necmed\u00een Tewh\u00eed\u00ee, Mihemed Nanewezade, El\u00ee Mihemed\u00ee, Mihemed Eshab\u00ee, Ebdulrehman Kiyan\u00ee, Sed\u00eeq Heyder\u00ee \u00fb Qasim Qadir\u00ee ve hat damezrandin, kurtenav\u00ea komeley\u00ea j\u00ee wek\u00ee (JK) hat diyarkirin.<\/p>\n<p><strong>Komara Kurdistan\u00ea hat ragihandin<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee 2 salan s\u00ea r\u00eaveber\u00ean komeley\u00ea ji aliy\u00ea rej\u00eema \u00ceran\u00ea ve hatin girtin. Li ser v\u00ea yek\u00ea r\u00eaveber\u00ean din \u00ean komeley\u00ea bi Qaz\u00ee Mihemed ku kesayetek\u00ee navdar \u00ea Mihabad\u00ea b\u00fb re p\u00eawend\u00ee \u00e7\u00eakir \u00fb xwestin tevl\u00ee komeley\u00ea bibin. Qaz\u00ee Mihemed di encama van peywendiyan de tevl\u00ee komeley\u00ea b\u00fb \u00fb sala 1945\u2019an li gel \u00e7end kesayet\u00ean din \u00e7\u00fb paytexta Azerbaycan\u00ea Bak\u00fb. Li w\u00ea der\u00ea hevd\u00eetin li gel Serokwez\u00eer\u00ea Azerb\u00eecan\u00ea Cehfer Baqruv kirin, daxwaza pi\u015ftgir\u00ee \u00fb al\u00eekariya Sovyet\u00ea ji bo damezrandina Komara Kurdistan\u00ea kirin. Pi\u015ft\u00ee \u015fande ji Bak\u00fb vegeriya, R\u00eaxistina JK\u2019\u00ea nav\u00ea xwe weke Hizba Demokrata Kurdistan guhert \u00fb yekem kongreya xwe di Cotmeha 1945\u2019an de lidar xist. Di v\u00ea dem\u00ea de \u00ceran\u00ea j\u00ee lawaz b\u00fb \u00fb h\u00eaz\u00ean w\u00ea ji hinek her\u00eaman derketb\u00fbn. Her wiha Sovyet\u00ea j\u00ee pi\u015ftgir\u00ee da Qaz\u00ee Mihemed, bi v\u00ee reng\u00ee di 10\u2019\u00ea \u00c7ileya 1945\u2019an de Hizba Demokrat a Azerb\u00eecan\u00ea bi serokatiya Cehfer P\u00ee\u015fewer\u00ee li Tebr\u00eez\u00ea Komara Azerb\u00eecan\u00ea ragihand. Pi\u015ft\u00ee 5 rojan bi heman away\u00ee h\u00eaz\u00ean art\u00ea\u015fa \u00ceran\u00ea ji Mihabad\u00ea hatin derxistin \u00fb di roja 22\u2019y\u00ea \u00c7ileya 1946\u2019an de Komara Kurdistan li Mihabad\u00ea hat ragihandin. Komara Kurdistan \u00fb Komara Azerb\u00eecan di nava p\u00eawendiy\u00ean xurt de b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>Biryar\u00ean Komar\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Biryar\u00ean sereke y\u00ean t\u00eakildar\u00ee komar\u00ea hatin qeb\u00fblkirin wiha ne:<\/p>\n<p>-Ziman\u00ea kurd\u00ee d\u00ea bibe ziman\u00ea ragihandin, xwendin \u00fb r\u00eaveberiy\u00ea.<\/p>\n<p>-Ji bo kar\u00ean dewlet\u00ea \u00fb mijar\u00ean civak\u00ee l\u00eakol\u00een \u00fb \u00e7avd\u00ear\u00ee bike, meclis hat avakirin.<\/p>\n<p>-Endam\u00ean meclis\u00ea ji nava gel\u00ea her\u00eam\u00ea hatin hilbijartin.<\/p>\n<p>-Yek\u00eet\u00ee \u00fb biratiya bi gel\u00ea Azerb\u00eecan\u00ea re hat xurtkirin.<\/p>\n<p>-Ji bo kes\u00ean karker \u00fb rayedaran yasayek wekheviy\u00ea hat derxistin.<\/p>\n<p><strong>Destkeftiy\u00ean komar\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di \u00e7end mehan de gelek kovar \u00fb rojname derketin wek; Kurdistan, Helale, Gir\u00fbgal\u00ee Minalan \u00fb d\u00eewana helbest\u00ean\u00a0weke Wefay\u00ee j\u00ee hatin \u00e7apkirin \u00fb belavkirin. Gir\u00eengtir\u00een destkeftiy\u00ean komara Mehbad\u00ea ew b\u00fb ku li pey t\u00eak\u00e7\u00fbna serhildana Simkoy\u00ea \u015eikak\u00ee kurdan xebata xwe ya siyas\u00ee derbas\u00ee p\u00eavajoyeke n\u00fb kirin. Yan\u00ee di nava dil\u00ea s\u00eestmeke desthilatdar\u00ee de komarek wiha hatib\u00fb damezirandin. Hest\u00ean netewey\u00ee ji n\u00fb ve bi\u015fkiv\u00een \u00fb h\u00eaviy\u00ean mezin hatin afirandin. Di war\u00ea ragihandin \u00fb rojnamegeriy\u00ea de heya serdema komara Kurdistan\u00ea ge\u015ftir\u00een \u00e7ax t\u00ea hesibandin ku p\u00eare helbestvan\u00ean netewey\u00ee wek\u00ee; H\u00eamin, Hejar, Heq\u00eeq\u00ee \u00fb niv\u00eeskar\u00ean wek\u00ee Qizilc\u00ee \u00fb Zeb\u00eeh\u00ee \u00fb hunermend\u00ean m\u00eena Mihemed Maml\u00ea di civaka kurdan de ruhek\u00ee n\u00fb dan qada jiyana kurdan. Di qada siyas\u00ee de j\u00ee \u00ead\u00ee li \u00ceran\u00ea pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee b\u00fb faktorek d\u00eerok\u00ee ku heya roja \u00eero j\u00ee nehatiye \u00e7areser kirin.<\/p>\n<p><strong>Lihevkirina Sovyet \u00fb hik\u00fbmeta \u00ceran\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Dema Komara Kurdistan\u00ea saz\u00fbmaniya xwe bi cih dikir \u00fb gav\u00ean gir\u00eeng diav\u00eat, di siyaseta her\u00eam\u00ea de j\u00ee guhertin \u00e7\u00eadib\u00fbn. Di 26\u2019\u00ea Adara 1946\u2019an de h\u00eaz\u00ean Rojavay\u00ee \u00fb bi taybet\u00ee j\u00ee Amer\u00eeka zext li \u00ceran\u00ea kirin ku Sovyet ji Bakur\u00ea \u00ceran\u00ea derkeve. Di encama van zextan de Sovyet\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea li hev kirin \u00fb h\u00eaz\u00ean Sovyet\u00ea ji Bakur\u00ea \u00ceran\u00ea derketin. Sovyeta li ser fikra sosyal\u00eezm\u00ea hat avakirin \u00fb al\u00eekariya gel\u00ean bindest dikir da ku bigih\u00eajin azadiya xwe \u00fb xwe bi xwe r\u00ea ve bibin, destek dida gel\u00ean li Ba\u015f\u00fbr\u00ea s\u00eenor\u00ean Sovyet\u00ea. L\u00ea bel\u00ea ev p\u00eevan ji bo kurdan \u00fb gel\u00ea Azer\u00ee hatin binp\u00eakirin. Pi\u015ft\u00ee h\u00eaz\u00ean Sovyet\u00ea di P\u00fb\u015fbera 1946\u2019an de veki\u015fiyan, h\u00eaz\u00ean \u00ceran\u00ea li ser Komara Azerbaycan\u00ea dest bi \u00ear\u00ee\u015fan kir. Ev yek b\u00fb sedem ku peywendiya Komara Kurdistan bi Sovyet\u00ea re qut bibe, Komara Kurdistan di aliy\u00ea abor\u00ee \u00fb le\u015fker\u00ee de nekar\u00ee \u00ead\u00ee al\u00eekariy\u00ea bist\u00eene.<\/p>\n<p><strong>Xiyaneta navxwey\u00ee<\/strong><\/p>\n<p>Li aliy\u00ea din, Komara Kurdistan\u00ea hewldida yek\u00eetiya kurdan avabike \u00fb dixwest e\u015f\u00eer\u00ean din \u00ean Kurd tevl\u00ee Komar\u00ea bibin, l\u00ea nikar\u00ee v\u00ea pi\u015ftgiriy\u00ea ji e\u015f\u00eer\u00ean Kurd wergire. Komar\u00ea nikar\u00ee s\u00eenor\u00ean xwe ji derdora Mihabad\u00ea z\u00eadetir berfireh bike. Lewma wek\u00ee Komara Mihabad j\u00ee hat binavkirin. Dema Sovyet\u00ea Komar bi ten\u00ea hi\u015ft, di aliy\u00ea abor\u00ee, berheman de gelek zehmet\u00ee hatin ki\u015fandin. E\u015f\u00eer\u00ean destp\u00eak\u00ea ku bi komar\u00ea re b\u00fbn, \u00ead\u00ee wan j\u00ee pi\u015ftgiriya Qaz\u00ee Mihemed nekirin \u00fb gelek ji wan e\u015f\u00eeran Qaz\u00ee Mihemed bi ten\u00ea hi\u015ftin.<\/p>\n<p><strong>Komara Kurdistan\u00ea hat hilwe\u015fandin<\/strong><\/p>\n<p>Li gel van ge\u015fedanan, art\u00ea\u015fa \u00ceran\u00ea j\u00ee \u00eari\u015f\u00ee komar\u00ea kir, di 17\u2019\u00ea Berfanbara 1946\u2019an de art\u00ea\u015fa \u00ceran\u00ea xwe gihand navenda bajar\u00ea Mihabad\u00ea ku paytexta komar\u00ea b\u00fb. Hinek seroke\u015f\u00eer ji her\u00eam\u00ea reviyan, l\u00ea Qaz\u00ee Mihemed \u00fb heval\u00ean xwe heta dawiy\u00ea berxwedan n\u00ee\u015fandan. L\u00ea bel\u00ea li gor\u00ee hinek \u00e7avkaniyan Qaz\u00ee Mihemed ji bo r\u00ea li komkujiya gel bigire, xwe radest\u00ee h\u00eaz\u00ean \u00ceran\u00ea kir. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea di 31\u2019\u00ea Adara 1947\u2019an de Qaz\u00ee Mihemed \u00fb heval\u00ean w\u00ee li Meydana \u00c7ar\u00e7ira ya Mihabad\u00ea hatin darvekirin. R\u00eaber Abdullah Ocalan Komara Kurdistan\u00ea wek yekem\u00een ezm\u00fbna gel\u00ea Kurd p\u00eanase dike \u00fb dib\u00eaje: \u201cQaz\u00ee Mihemed xwed\u00ee karekterek\u00ee demokrat\u00eek \u00fb welatpar\u00eaz b\u00fb. Tu car\u00ee xwe li ser gel ferz nedikir, ev cara yekem b\u00fb ku di nava kurdan de helwestek wiha derkeve. Div\u00ea ev komar bi tu away\u00ee bi\u00e7\u00fbk ney\u00ea d\u00eetin, ji ber ku ew d\u00eerok \u00fb \u015ferefa me ye.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fa Sil\u00eaman\/ Qami\u015flo Komara kurdistan di 22\u2019y\u00ea \u00c7ileya 1946\u2019an de li Meydana \u00c7ar\u00e7ira ya bajar\u00ea Mihabad a Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea hat ragihandin. Komara Kurdistan li ser bingeh\u00ea Komeleya J\u00eekaf ji aliy\u00ea Hizba Demokrata Kurdistan \u00fb bi r\u00eabertiya Qaz\u00ee Mihemed li Mihabad\u00ea hat damezrandin. Qaz\u00ee Mihemed wek serokkomar\u00ea Komara Kurdistan s\u00fbnda yasay\u00ee xwar, bajar\u00ea Mihabad b\u00fb paytexta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":219804,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-219803","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=219803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219805,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219803\/revisions\/219805"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/219804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=219803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=219803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=219803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}