{"id":219341,"date":"2025-01-12T08:07:01","date_gmt":"2025-01-12T06:07:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=219341"},"modified":"2025-01-12T08:07:01","modified_gmt":"2025-01-12T06:07:01","slug":"baran-dereng-ma-u-erd-hina-sor-e","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=219341","title":{"rendered":"Baran dereng ma \u00fb erd h\u00eena sor e"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7avkaniya jiyan\u00ea ya sereke li Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00e7andin\u00ee ye. R\u00eaveber\u00ea \u00c7avkaniy\u00ean Av\u00ee li Kantona Ciz\u00eer\u00ea Mes\u00fbd Mihemed diyar kir ku k\u00eamb\u00fbna barana \u00eesal zirarek pir mezin dide \u00e7andiniy\u00ea \u00fb got, \u201cW\u00ea berhem\u00ea \u00e7andiniya \u00eesal bi sedema k\u00eamb\u00fbna baran\u00ea k\u00eam be.\u201d <\/strong><\/p>\n<p>Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea her\u00eama \u00e7andin\u00ee ye \u00fb \u00e7andin\u00ee j\u00eadera sereke ya debara bi hezaran malbatan e. R\u00fbbera zeviy\u00ean bej\u00ee li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea\u00a0ji sed\u00ee 75 e. Kantona Ciz\u00eer\u00ea bi \u00e7avkaniy\u00ean xwe y\u00ean xwezay\u00ea wek depoya xurek\u00ea ya welat t\u00ea naskirin. Kal\u00eeteya her\u00eam\u00ea \u00e7avkaniy\u00ean xwezay\u00ee wek\u00ee av, ax \u00fb oksej\u00een, k\u00eam dibe.<\/p>\n<p>Xweza \u00fb axa her\u00eam\u00ea ji \u00e7andiniy\u00ea re ba\u015f e. L\u00ea \u00eesal ji ber derengmay\u00eena baran\u00ea \u00fb k\u00eamb\u00fbna w\u00ea, li Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00e7andin\u00ee dereng dim\u00eene. Ev bandoreke ney\u00een\u00ee li aboriya her\u00eam\u00ea \u00fb cotkaran dike. Bi taybet\u00ee ziyan li cotkaran pir dibe, ji ber j\u00eadera sereke ya ku debara xwe p\u00ea dikin \u00e7andin\u00ee ye. Zeviy\u00ean bej\u00ee li ser barana demsala zivistan\u00ea ne \u00fb y\u00ean av\u00ee j\u00ee li ser ava b\u00eeran, bendav \u00fb \u00e7eman. L\u00ea \u00eesal eger baran weke sala \u00e7\u00fby\u00ee k\u00eam be, w\u00ea zeviy\u00ean bej\u00ee b\u00eas\u00fbd bin. Guhertina avheway\u00ea hi\u015fkesaliy\u00ea z\u00eade kiriye.<\/p>\n<p><strong>K\u00eamb\u00fbna qada \u015f\u00eenahiy\u00ea li her\u00eam\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Serkaniy\u00ean tevah\u00ee \u00e7eman li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb Tirkiy\u00ea ne. Dewleta Tirk ava \u00e7eman k\u00eam dike an j\u00ee dibire. Di encama v\u00ea yek\u00ea de r\u00eajeya ava \u00e7em, gol \u00fb bendavan ku \u00e7avkaniy\u00ean \u00e7andin\u00ee \u00fb av\u00ea ne, giha\u015ftina ast\u00ean her\u00ee k\u00eam. Ev yek j\u00ee rasterast dibe sedema b\u00eakal\u00eeteb\u00fbna ax\u00ea \u00fb k\u00eamb\u00fbna \u015f\u00eenahiy\u00ea. Di heman dem\u00ea de pol\u00eet\u00eekay\u00ean p\u00ee\u015fesaziy\u00ea dibin sedema aloziya avheway\u00ee \u00fb bilind\u00fbna pileya\u00a0germahiy\u00ea. V\u00ea j\u00ee bandoreke mezin li van \u00e7avkaniyan kir. Herwiha kiryar\u00ean mirov\u00ee y\u00ean xirab j\u00ee, dibin sedema k\u00eamb\u00fbna \u00e7avkaniy\u00ean xwezay\u00ee y\u00ean av\u00ea. Ji ber w\u00ea j\u00ee bi k\u00eamb\u00fbna qada daristan\u00ee \u00fb \u015f\u00eenahiy\u00ea, bar\u00eena baran\u00ea k\u00eam dibe \u00fb ax ber bi colb\u00fbn\u00ea ve di\u00e7e.<\/p>\n<p><strong>Qada \u015f\u00eenahiy\u00ea li kantona Ciz\u00eer\u00ea ji sed\u00ee 17 ye<\/strong><\/p>\n<p>Li kantona Ciz\u00eer\u00ea bendav wek \u00e7avkaniy\u00ean sereke y\u00ean av\u00ea t\u00ean d\u00eetin. Li kanton\u00ea 10 bendav hene. \u00c7avkaniy\u00ean tevah\u00ee bendavan j\u00ee ew \u00e7em in ku ji Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea t\u00ean \u00fb dewleta Tirk kontrol dike. Di bendavan de milyarek \u00fb 16 milyon m<sup>3<\/sup> av t\u00ea depokirin. Li kanton\u00ea golek ten\u00ea heye, ew j\u00ee gola Xat\u00fbniy\u00ea ye ku 15 milyon metrekab av\u00ea depo dike. Li gor\u00ee daney\u00ean Desteya \u00c7andin\u00ee \u00fb Avdan\u00ea ya R\u00eaveberiya Xweseriya Demokrat\u00eek\u00ee, li her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u015f\u00eenah\u00ee ji sed\u00ee 2-4\u2019\u00ea r\u00fbbera gi\u015ft\u00ee ya her\u00eam\u00ea ye. Li kantona Ciz\u00eer\u00ea \u015f\u00eenah\u00ee ji sed\u00ee 17 ye. Herwiha 4 milyon dar\u00ean f\u00eak\u00ee \u00fb y\u00ean din hene. Di sal\u00ean aloziy\u00ea \u00fb dagirkeriya \u00e7etey\u00ean DAI\u015e`\u00ea de, gelek dar hatin bir\u00een. Heta niha daneyeke ferm\u00ee n\u00een e, l\u00ea t\u00ea texm\u00eenkirin ku n\u00eev milyon dar li \u00c7iyay\u00ea Kizwanan hatine bir\u00een.<\/p>\n<p><strong>K\u00eamb\u00fbna ava Xab\u00fbr\u00ea bandor\u00ea li r\u00fbber\u00ean genim \u00fb ceh dike<\/strong><\/p>\n<p>Kantona Ciz\u00eer\u00ea be\u015feke Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea ye ku s\u00eayeka w\u00ea zuha ye \u00fb li p\u00ea\u015fber\u00ee pirsgir\u00eaka \u015forb\u00fbn\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb ye. Salane ji 1-2 hezar hektar kal\u00eeteya axa w\u00ea pa\u015f dikeve \u00fb ji sed\u00ee 85\u2019\u00ea erd di bin gefa \u00e7olb\u00fby\u00een\u00ea de ye. \u00c7em\u00ea Xab\u00fbr yek ji \u00e7em\u00ean sereke y\u00ean her\u00ee mezin \u00ean li her\u00eam\u00ea ye. Li gor\u00ee daney\u00ean Ger\u00eenendetiya \u00c7avkaniy\u00ean Av\u00ee ava w\u00ee pir k\u00eam b\u00fbye. K\u00eamb\u00fbna ava Xab\u00fbr\u00ea bandor\u00ea li n\u00eaz\u00ee 16 milyon donim\u00ean genim, ceh \u00fb dar\u00ean f\u00eakiyan \u00ean li geliy\u00ea Xab\u00fbr\u00ea di her\u00eama navbera kantona Ciz\u00eer \u00fb ya D\u00earazor\u00ea de dike.\u00a0 Li gor\u00ee daney\u00ean Ger\u00eenendariya Daristan \u00fb Parastgehan, hejmara dar\u00ean wek\u00ee t\u00fb, hej\u00eer \u00fb sp\u00eendaran gelek\u00ee k\u00eam b\u00fbye. Gelek ajal j\u00ee wek beraz\u00ean kov\u00ee, dirindey\u00ean n\u00ea\u00e7\u00eer\u00ea, mas\u00ee \u00fb xezal \u00ead\u00ee xuya nakin.<\/p>\n<p><strong>Berferhiya zeviy\u00ean \u00e7andiniy\u00ea li Ciz\u00eer\u00ea 2,33 milyon h\u00eaktar e<\/strong><\/p>\n<p>Li gor\u00ee amar\u00ean ferm\u00ee berfirehiya zeviy\u00ean \u00e7andiniy\u00ea li her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea 2,33 milyon h\u00eaktar e. Her wiha xaka istismarkir\u00ee 1,605 milyon h\u00eaktar \u00fb r\u00eajeya 68,8 ji xaka her\u00eam\u00ea dibe, j\u00ea 477 hezar h\u00eaktar bi avdana b\u00eeran \u00fb bendavan t\u00ea kirin \u00fb berfirehiya xaka bejah\u00ee milyonek \u00fb 128 hezar \u00fb 100 h\u00eaktar e.<\/p>\n<p>\u00c7avkaniyan av\u00ea li her\u00eam\u00ea ji \u00e7eman e ew j\u00ee j\u00ee \u00e7em\u00ea Xab\u00fbr, Ceqceq \u00fb Dicle. \u00a0Gol\u00ean hey\u00ee j\u00ee gola Xat\u00fbniy\u00ea ye \u00fb berfirehiya w\u00ea 3 km<sup>2<\/sup> . Bendav\u00ean hey\u00ee j\u00ee bendav\u00ea El-Basil, bendava 8`\u00ea Adar\u00ea, bendava 7`\u00ea N\u00eesan\u00ea, bendava El-Sifan, bendava El-Zex\u00eer\u00ea, bendava El-C\u00eerahiy\u00ea, bendava \u00c7ilaxa, bendava El-Hek\u00eem\u00ea, bendava El-Borz\u00ea \u00fb bendava Me\u015f\u00fbq\u00ea.<\/p>\n<p>Hejmara b\u00eer\u00ean \u00e7andiniy\u00ea ya her\u00eama Ciz\u00eer\u00ea giha\u015ft 53 hezar \u00fb 108 b\u00eer, j\u00ea 21 hezar \u00fb 215 b\u00eer istismarkiriye, j\u00ea 143 hezar \u00fb 252 h\u00eaktar t\u00ea av dan, l\u00ea b\u00eer\u00ean din ne mustesmirin ji ber sedem\u00ean gir\u00eaday\u00ee rew\u015f\u00ea.<\/p>\n<p><strong>Baran dereng maye \u00fb erd h\u00eena sor e<\/strong><\/p>\n<p>Her sal di dema \u00e7andiniy\u00ea de cotkar dest bi kar\u00ea xwe y\u00ea \u00e7andiniy\u00ea dikin \u00fb li h\u00eaviya hatina baran\u00ea dim\u00eenin, l\u00ea dema baran nebare \u00fb zev\u00ee bej\u00ee be cotkar b\u00ea h\u00eav\u00ee dibin. \u00cesal j\u00ee baran ne bariyaye \u00fb erd h\u00eena sor e.<\/p>\n<p>Derbar\u00ea k\u00eamb\u00fbna Baran\u00ea \u00fb bandora w\u00ea li ser \u00e7andiniya sala 2025\u2019an R\u00eaveber\u00ea \u00c7avkaniy\u00ean Av\u00ee li Kantona Ciz\u00eer\u00ea <strong>Mes\u00fbd Mihemed<\/strong> ji Rojnameya me re axiv\u00ee.<\/p>\n<p><strong>Mes\u00fbd Mihemed<\/strong> diyar kir ku \u00eesal baran dereng ma \u00fb wiha got: \u201c\u00cesal bar\u00eena baran\u00ea dereng maye,<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-219343 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"252\" height=\"168\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-300x200.jpg 300w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-768x512.jpg 768w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-1536x1023.jpg 1536w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-750x500.jpg 750w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063-1140x760.jpg 1140w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2025\/01\/IMG-20250105-WA0063.jpg 1600w\" sizes=\"auto, (max-width: 252px) 100vw, 252px\" \/> zirara w\u00ea j\u00ee li ser \u00e7andiniy\u00ea mezin, zirara w\u00ea j\u00ee ew e ku genim, ceh \u00fb n\u00ees ber\u00ea ser\u00ea sal\u00ea derkeve ba\u015ftire, ji ber qe\u015fa zirar\u00ea nagh\u00een\u00ea. Barana ku heya niha hatiye n\u00eaz\u00ee 50 mil\u00eem\u00ee ye, ji ber ku \u00e7end caran baran bariya l\u00ea r\u00eajeya wan 5 an 6 mil\u00ee b\u00fb, ten\u00ea barana dawiy\u00ea ku bariya 16 mil\u00ee b\u00fb. Zirara ku \u00eesal li \u00e7andiniy\u00ea hatiye geleke, dema ku baran li ser \u00e7andiniy\u00ea di dem\u00ea xwe t\u00ea, ew \u00e7andin\u00ee reh\u00ea xwe vedide, l\u00ea \u00eesal heya niha \u015f\u00eenah\u00ee h\u00een derneketiye, ev yek ten\u00ea bandor li zeviy\u00ea bej\u00ee nekiriye, di heman dem\u00ea de li y\u00ean av\u00ee j\u00ee dike. W\u00ea demsala \u00eesal a \u00e7andiniy\u00ea ji sed\u00ee 30-40 zirar\u00ea bib\u00eene.\u201d<\/p>\n<p><strong>Dem\u00ean gun\u00e7aw ji bo \u00e7andin\u00ee \u00fb \u00e7in\u00een\u00ea <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mes\u00fbd Mihemed<\/strong> di berdewamiya axaftina xwe de dem\u00ean gun\u00e7aw \u00fb ba\u015f ji bo \u00e7andiniy\u00ea an\u00ee ziman \u00fb wiha got: \u201cDem\u00ean ba\u015f ji bo \u00e7andiniy\u00ea ew e ku di 15 Mijdar\u00ea ye, dibe ku hin cotkar ber\u00ee v\u00ea dem\u00ea j\u00ee dest p\u00ea bikin, m\u00eena her\u00eam\u00ean aliy\u00ean Ba\u015f\u00fbr ew ji 20 Cotmeh\u00ea dest bi \u00e7andiniy\u00ea dikin, ji ber ku \u00e7andin\u00ee li w\u00ea her\u00eam\u00ea bi lez \u00e7\u00eadibe, herwiha \u00e7in\u00een wan her\u00eaman j\u00ee z\u00fb t\u00ea \u00e7in\u00een, j\u00eare t\u00ea gotin istiqrara 5\u2019em\u00een \u00fb 4\u2019em\u00een. L\u00ea li dever\u00ean din y\u00ean xeta 10 ku j\u00eare istiqrara yek\u00ea \u00fb 2 wan t\u00ea gotin di 15 Mijdar\u00ea dest bi \u00e7andiniy\u00ea dikin \u00fb 20 Gulan\u00ea \u00e7in\u00eena ceh dest p\u00ea dike, pi\u015ftre ya genim t\u00ea kirin.\u201d<\/p>\n<p><strong>\u2018W\u00ea berhem\u00ea \u00e7andiniya \u00eesal bi sedema k\u00eamb\u00fbna baran\u00ea k\u00eam be\u2019 <\/strong><\/p>\n<p><strong>Mes\u00fbd Mihemed<\/strong> axaftina xwe wiha qedand: \u201cLi kantona Ciz\u00eer\u00ea ji sed\u00ee 10 zeviy\u00ean bej\u00ee derneketiye, pi\u015ft\u00ee v\u00ea dem\u00ea j\u00ee ku derkeve gelek dereng ma, di heman dem\u00ea de berhem\u00ea \u00eesal \u00ea \u00e7andiy\u00ea w\u00ea k\u00eam be. \u015e\u00eenah\u00ee incex di meha \u00c7ile an Sibat\u00ea derkeve, ji meha Sibat\u00ea heya dema \u00e7in\u00een\u00ea ku di meha Gulan\u00ea de ye, gelek bandoriy\u00ean xwe hene, m\u00eena germb\u00fbn \u00fb sermb\u00fbn\u00ea.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan\/Qami\u015flo \u00c7avkaniya jiyan\u00ea ya sereke li Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea \u00e7andin\u00ee ye. R\u00eaveber\u00ea \u00c7avkaniy\u00ean Av\u00ee li Kantona Ciz\u00eer\u00ea Mes\u00fbd Mihemed diyar kir ku k\u00eamb\u00fbna barana \u00eesal zirarek pir mezin dide \u00e7andiniy\u00ea \u00fb got, \u201cW\u00ea berhem\u00ea \u00e7andiniya \u00eesal bi sedema k\u00eamb\u00fbna baran\u00ea k\u00eam be.\u201d Her\u00eama Bakur \u00fb Rojhilat\u00ea S\u00fbriy\u00ea her\u00eama \u00e7andin\u00ee ye \u00fb \u00e7andin\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":219342,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[232],"tags":[],"class_list":["post-219341","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-civak-u-jiyan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=219341"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":219344,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/219341\/revisions\/219344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/219342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=219341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=219341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=219341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}