{"id":218852,"date":"2024-12-29T08:04:53","date_gmt":"2024-12-29T06:04:53","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218852"},"modified":"2024-12-31T13:24:59","modified_gmt":"2024-12-31T11:24:59","slug":"mirateya-ape-musa-sehiden-penusa-azadiye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218852","title":{"rendered":"M\u00eerateya Ap\u00ea M\u00fbsa; \u015eeh\u00eed\u00ean p\u00ean\u00fbsa azadiy\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Arg\u00ea\u015f Viyan\/Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Her \u015fehadetek ku t\u00ea jiyan kirin mirov p\u00ea di\u00ea\u015fe. L\u00ea hin kesayet hene ji bona dest ji doza azadiy\u00ea bernedin can\u00ea xwe feda kirin, r\u00ea nedan ti kes deng\u00ea wan qut bike \u00fb p\u00ean\u00fbsa wan bi\u015fkine. Wan her dem deng\u00ea rastiy\u00ea ragihandin \u00fb heq\u00eeqet niv\u00eesandin. <\/strong><\/p>\n<p><strong>Ceng\u00eez Altun<\/strong><\/p>\n<p>Yekem\u00een \u015feh\u00eed\u00ea Kevne\u015fopiya \u00c7apemeniya Azad Ceng\u00eez Alt\u00fbn 9\u2019\u00ea T\u00eermeh\u00ea1968\u2019an de li bajaroka H\u00eesar\u00ea ya nav\u00e7eya Gerc\u00fb\u015f a \u00calih\u00ea dayik b\u00fb. Dibistana seretay\u00ee, nav\u00een \u00fb amadey\u00ee li \u00calih\u00ea qedand. Ceng\u00eez di sala 1990\u2019\u00ee de ji Be\u015fa Mak\u00eeneya dibistana nav\u00een\u00a0 ya P\u00ee\u015fey\u00ee der\u00e7\u00fb. Ceng\u00eez di malbateke welatpar\u00eaz de mezin b\u00fb xwe di nava Tevgera Azadiya Kurd de j\u00ee cih girt naskirina w\u00ee ya Tevgera Azadiy\u00ea ne zehmet b\u00fb. Ceng\u00eez di sala 1991\u2019\u00ea de, di sal\u00ean xwe y\u00ean xwendekariy\u00ea de dest bi rojnamegeriy\u00ea kir. Di Rojnameya Yen\u00ee Ulke (Welat\u00ea N\u00fb) ya heftey\u00ee de dest p\u00ea kir. Rojnamegeriya Kurd\u00ee ku bi Halk Ger\u00e7eg\u00ee (Rastiya Gel) destp\u00ea kir \u00fb bi Welat\u00ea N\u00fb berdewam kir. Di wan rojan de, ji ber ku konsepta \u015fer di meriyet\u00ea de b\u00fb. \u00c7apemen\u00ee bi temam\u00ee hat b\u00eadengkirin. \u00car\u00ee\u015f\u00ean kontra y\u00ean ku di destp\u00eaka sal\u00ean 1990\u2019\u00ee de li her\u00eam\u00ea p\u00ea\u015f ketin.Di demek\u00ee wiha de Ceng\u00eez ji \u00calih\u00ea derket, ji wan kes\u00ean ku hewl didin deng\u00ea neraz\u00eeb\u00fbna gi\u015ft\u00ee ya p\u00ea\u015fkeft\u00ee bigih\u00eenin c\u00eehan\u00ea. L\u00ea pi\u015ft\u00ee 3 mehan bi hevkariya JITEM \u00fb h\u00eaz\u00ean tar\u00ee Ceng\u00eez li Tirkiyey\u00ea hat qetilkirin. B\u00fb yekem\u00een \u015feh\u00eed\u00ea \u00e7apemeniya azad. Di sihara 24\u2019\u00ea Sibata 1992\u2019an demijm\u00ear 08:15\u2019an de, ber navenda rojnamey\u00ea ya \u00calih\u00ea hate qetilkirin. Bi tevl\u00eeb\u00fbnek girsey\u00ee merasima Ceng\u00eez Altun hat \u00e7\u00eakirin. N\u00eaz\u00ee salek pi\u015ft\u00ee \u015fahadeta Ceng\u00eez Altun, li ser r\u00eaya navbera bajar\u00ea Amed \u00fb M\u00eard\u00een\u00ea \u00e7erxer\u00eaya Odabag\u00ea de bi erbeyek\u00ea de di encama l\u00eapirs\u00een\u00ea de, \u00e7eka ku kujer\u00ea Ceng\u00eez Altun bikaran\u00eeye hat d\u00eet\u00een. L\u00ea wek her rojnamevan\u00ean hatine qetilkirin kujer\u00ean Ceng\u00eez Altun j\u00ee h\u00een ne d\u00eeyar e.<\/p>\n<p><strong>Hafiz Akdemir<\/strong><\/p>\n<p>Haf\u0131z Akdemir di sala 1965\u2019an de li nav\u00e7eya Lic\u00ea a Amed\u00ea dayik dibe. Dayika w\u00ee debara mal\u00ea dikir. Bav\u00ea w\u00ee j\u00ee kar\u00ea bazirganiy\u00ea dikir. Hafiz\u00ea ku bav\u00ea xwe winda kir, di sala 1984\u2019an de dibistana amadey\u00ee dixwend. Bi tometa r\u00eaxistina bi nav\u00ea Rizgariya Netewey\u00ee ya Kurdistan\u00ea (KUK) hat d\u00eelgirtin. Li Girt\u00eegeha Le\u015fker\u00ee ya Amed\u00ea di nava berxwedana z\u00eendanan de cih girt \u00fb pi\u015ftre mi\u015fext\u00ee Esk\u00ee\u015feh\u00eer \u00fb Aydin\u00ea kirin. Dema ku ji ber ku 52 rojan di girt\u00eegeh\u00ea de di greva bir\u00e7\u00eeb\u00fbn\u00ea de b\u00fb hat berdan. Pa\u015f\u00ea di rojnameya Yeni \u00dclke de dest bi kar\u00ea n\u00fb\u00e7egihaniy\u00ea kir. Li \u015f\u00fbna ku di yek war\u00ee de pispor bibe, ew \u00ea di\u00e7\u00fb her n\u00fb\u00e7eyek. Li avahiy\u00ean Partiya Karker (HEP) a Tekel\u00ea grev\u00ean bir\u00e7\u00eeb\u00fbn\u00ea<\/p>\n<p>n\u00fb\u00e7ey\u00ean berxwedana karkeran, kes\u00ean rast\u00ee \u00ee\u015fkencey\u00ea hatine yan j\u00ee gund\u00ean wan hatine \u015fewitandin<\/p>\n<p>kir. Ji ber bandora ku w\u00ee carek\u00ea niv\u00eesandiye nav\u00ea w\u00ee kiriye &#8220;<strong>Rojin Pale<\/strong>&#8220;.\u00a0 Hafiz Akdemir j\u00ee, 8 P\u00fb\u015fber a 1992\u2019an de, li Amed\u00ea bi aliy\u00ea\u00a0 qa\u015fo kujer\u00ean ne diyar ve hate qetilkirin.\u00a0Ji bo n\u00fb\u00e7ey\u00ean xwe y\u00ean li ser Hizbullah \u00fb kontra Hafiz li hertim dikir rojev. Li ser deriy\u00ea navenda rojnamey\u00ea, tabelayek li ser<\/p>\n<p>Kujer\u00ean gir\u00eaday\u00ee Hizbullah niv\u00ees n\u00eevisandib\u00fbn, <strong>\u2018P\u00ean\u00fbsa te d\u00ea bi\u015fk\u00ea, dora te ye\u2019<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>\u00c7etin Abayay<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1969&#8217;an de li \u00calih\u00ea ji dayik b\u00fb. Malbatek\u00ee ku xwed\u00eey\u00ea 4 zarokan da mezin b\u00fb. Malbat ji ber nez\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea b\u00fb herdem bin gef\u00ean t\u00fbnekirin \u00fb qetilkirin\u00ea ve r\u00fbbir\u00fb diman. Di dema Darbeya Le\u015fker\u00ee ya 12\u2019\u00ea \u00celon\u00ea de Bav\u00ea \u00c7et\u00een Mehmet Abayay demek\u00ea dir\u00eaj girt\u00eegeh\u00ea da ma ji ber zexta giran ya bin\u00e7avkirin\u00ea de li ser hate me\u015fandin j\u00eeyana xwe ji dest da. \u00c7et\u00een, di temen\u00ee 16 saliya xwe de di sala duyem\u00een a dibistana nav\u00een de hat girtin. Ew \u015fandin Girt\u00eegeha Amed\u00ea \u00fb 5 mehan li wir ma. Tevl\u00ee teko\u015f\u00eena berxwedana Zindana Amed\u00ea j\u00ee b\u00fb. \u00c7et\u00een Abayay dema ji girt\u00eegeh\u00ea derket l\u00eese qedand. Ji dest doza azadiy\u00ea berneda. Ji ber tometa endam\u00ea Tevgera Azadiy\u00ea hate girtin \u00fb du salan di girt\u00eegeh\u00ea de ma. W\u00ea dem\u00ea xwe nebes d\u00eet \u00fb\u00a0 ji bona xwe p\u00eawajoy\u00ea re bike y\u00eak dest bi kar\u00ea rojnamegeriy\u00ea kir. Di aliy\u00ea pi\u015fey\u00ee de ezm\u00fbna xwe ya y\u00eakem\u00een rojnameya Ozgur Halk (Gel\u00ea Azad) de destp\u00eakir. Li hember\u00ee hem\u00fb zext \u00fb gefxwarinan \u00c7et\u00een teko\u015f\u00een kir \u00fb gav pa\u015fda ne av\u00eat. Di 29\u2019\u00ea T\u00eermeha 1992\u2019an de dema bi hevalek\u00ee xwe dema li ser erk\u00ea xwe di wergeriya di aliy\u00ea du kujer\u00ean temen\u00ea wan di navbera 24 \u00fb 25 sal\u00ee dehatin sekvankirin. Di 30&#8217;\u00ea T\u00eermeha 1992&#8217;an saet 10.00&#8217;an de nexwe\u015fxaneyan Amed\u00ea \u015feh\u00eed b\u00fb. Bi tevl\u00eeb\u00fbyinek girsey\u00ee li \u00calih\u00ea hat spartin.<\/p>\n<p><strong>M\u00fbsa Anter (Ap\u00ea M\u00fbsa)<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fbsa Anter ku em j\u00ea re dib\u00eajin Ap\u00ea M\u00fbsa, di sala 1920\u2019an de li Ziving\u00ea (Bajar\u00ea Kevin) ya bajarok\u00ea Stil\u00eel\u00ea (Akarsu) ya Nis\u00eab\u00een\u00ea li gund\u00ea \u015eikeft\u00ea hatiye din\u00ea dayik dibe. Ji bona xwendina dibistana seretay\u00ee p\u00ea\u015f\u00ee \u00e7\u00fb Gerc\u00fb\u015f\u00ea \u00fb pi\u015ftre \u00e7\u00fb Nis\u00eab\u00een\u00ea. Di v\u00ea navber\u00ea de 25 kes\u00ean ji Kurd\u00ean Stenbol\u00ea hatin cem hev \u00fb wan bi avakirin Komaleya Xwendekaran a D\u00eecley\u00ea bi r\u00eaxistin kirin. Ev r\u00eaxistinkirina w\u00ea komeley\u00ea armanca ku tevgerkirina xwendekaran b\u00fb, bi awayek\u00ee n\u00eevferm\u00ee kar dikir. Di sala 1948\u2019de\u00a0 rojnameya j\u00eadera D\u00eecle wek rojnameyeke heftey\u00ee dihat \u00e7apkirin. Partiya \u015eore\u015fger a ku ji aliy\u00ea Kurd\u00ean ji Partiya Karker\u00ean Tirkiy\u00ea ve hatib\u00fb damezrandin, ji Partiya Karker\u00ean Tirkiy\u00ea veqetiya. Pi\u015ftgiriya Navend\u00ean \u00c7anda Rojhilat (DDKO) kir. Doz di derbar\u00ea Ap\u00ea Musa bi tometa endamtiya DDKO hate vekirin. N\u00eaz\u00ee 2 sal \u00fb n\u00eev ma d\u00eelhat girtin. Sala 1974\u2019an de bi efuya gi\u015ft\u00ee serbest har berdan. Di v\u00ea navber\u00ea de di 22\u2019\u00ea N\u00eesana 1990\u2019\u00ee de rojnameya Rastiya Gel (Halk Ger\u00e7eg\u00ee) hat we\u015fandin. Ap\u00ea Musa di heman sal\u00ea de, w\u00ea bi\u00e7e Bekaay\u00ea \u00fb t\u00eakildar\u00ee pirsgir\u00eaka Kurd bi R\u00eaber\u00ea gel\u00ea Kurd R\u00eaber Apo re hevd\u00eetin\u00ea bike. Rojnamaye ya Yeni \u00dclke di Cotmeha 1990\u2019de dest bi we\u015fana xwe kir \u00fb ji bona deng\u00ea rastiy\u00ea bigihine raya gi\u015ft\u00ee. Bi pirsgir\u00eaka Kurd re Ap\u00ea Musa bi n\u00eaz ve mij\u00fbl dibe. Kovara Rojhilat\u00ee ya ku w\u00ee bi Kemal S\u00fclker re di sala 1951\u2019an de derxistib\u00fb, ten\u00ea b\u00fb, ji ber b\u00eaderfet\u00ee du jimar werin \u00e7apkirin. Dema ku j\u00ea hat xwestin ku otel Palas bir\u00eave bibe, w\u00ee di sala 1953 de ot\u00eal ji bo ge\u015ftiyar\u00ean biyan\u00ee vekir. Otel kire cih\u00ea xwendin \u00fb l\u00eakol\u00een\u00ea. Odeya \u00eedar\u00ee ya rojnameya Yeni \u00dclke, ligel Musa Anter hema b\u00eaje hem\u00fb kesayet\u00ean kurd maz\u00fbvan\u00ee kir \u00fb axiv\u00ee. Bi damezirandina Rojnamey\u00ean weke Ziman\u00ea Kurd\u00ee, AzadiyaWelat \u00fb \u00c7anda Mezopotamya de cih girt. Musa Anter di nav damezr\u00eener\u00ean Partiya Ked\u00ea ya Gel de b\u00fb. Di 20&#8217;\u00ea \u00celona 1992&#8217;an de li Amed\u00ea di xefikek\u00ea\u00a0 bi aliy\u00ean kujer\u00ean dewleta Tirk y\u00ean dagirker we \u015f\u00eawazek\u00ee hovane hate qetilkirin.<\/p>\n<p><strong>Gurbetelli Ersoz<\/strong><\/p>\n<p>Gurbetelli Ers\u00f6z di sala 1965an de li nav\u00e7eya Palu ya Elez\u00eez\u00ea ji dayik dibe. Pi\u015ft\u00ee Gurbetelliy\u00ea ku ji ciwan\u00ean ji gund\u00ea Ziver\u00ea, li Gurbetell\u00ee Ersoz bandor b\u00fbn tevl\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea b\u00fbn. Pi\u015ft\u00ee qedandina Fakulteya K\u00eemyay\u00ea ya Zan\u00eengeha \u00c7ukurovay\u00ea bi \u015f\u00eawazek\u00ee \u00e7alak tevl\u00ee Tevgera Azadiy\u00ea b\u00fb \u00fb \u00e7u war\u00ean azad. Li Zan\u00eengeha \u00c7ukurovay\u00ea yekem\u00een r\u00eaxistina Xwendekar\u00ean Welatpar\u00eaz li dar xist. Di zan\u00eengeha \u00c7ukurova ya bajar\u00ea Tirkiy\u00ea Eden\u00ea, bingeha \u015fore\u015fgeriy\u00ea da avakirin. Li Edeney\u00ea ji aliy\u00ea xeleka kovara Hedef\u00ea (Armanc) ve bi siyaset \u00fb \u015fore\u015fgeriy\u00ea hat naskirin ber bandora w\u00ea \u00e7\u00eab\u00fb. Di sala 1989\u2019an de d\u00eelhat girtin. Pi\u015ft\u00ee ku di N\u00eesana 1993&#8217;an de ji girt\u00eegeh\u00ea derket rojnameya Ozgur Gundem\u00ea (Rojeva Azad) destbi xebat\u00ean ragihandina azad dik e. Di rojnameyek\u00ee rojane de b\u00fb yekem\u00een jina<\/p>\n<p>ku ed\u00eetor\u00ea rojnameyek\u00ea. Gurbetell\u00ee ku n\u00eaz\u00ee 6 mehan li Girt\u00eegeha Bayrampa\u015fa ya Stenbol\u00ea de ma. Di 16\u2019\u00ea P\u00fb\u015fbera 1994\u2019an de hat berdan. Dema ku doz bi daw\u00ee dibe, 1 sal \u00fb 9 meh cezay\u00ea girt\u00eegeh\u00ea l\u00ea hat bir\u00een. \u00c7ekdar\u00ean\u00a0 PDK&#8217;\u00ea li \u00c7iyay\u00ea Gar\u00ea di \u00ear\u00ee\u015fek\u00ee \u015fer\u00ea xiyanet\u00ea de, 8&#8217;\u00ea Cotmeha 1997&#8217;an de di \u00ear\u00ee\u015fa hovane de \u015feh\u00eed b\u00fb.<\/p>\n<p><strong>Mazlum Erenci<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1992\u2019an de li Amed\u00ea ji dayik dibe. Dibistana nav\u00een dema dixwend dest bi kar\u00ea belavkirina rojnameya Azadiya Welat kir. Gelek caran di aliy\u00ea dewleta Tirk ya dagirker ve gef l\u00ea hat xwarin. 14&#8217;\u00ea T\u00eermeha 2009&#8217;an de dema tevl\u00ee serhildanek\u00ee ji bona rakirina tecr\u00eed\u00ea li ser R\u00eaber\u00ea gel\u00ea Kurd R\u00eaber Apo dibe t\u00ea bin\u00e7avkirin. Ji ber tometa &#8220;endamtiya r\u00eaxistina PKK\u2019\u00ea&#8221; \u00fb &#8221; qa\u015fo propagandaya Tevgera Azadiy\u00ea 4 sal \u00fb 2 meh ceza l\u00ea t\u00ea bir\u00een. Mazlum\u00ea ku xwe dengdar\u00ea gel\u00ea xwe d\u00eet sala 2010\u2019an ber\u00ea xwe da \u00e7iyay\u00ean azad. Di pev\u00e7\u00fbna ku di 29&#8217;\u00ea Hez\u00eerana 2011&#8217;an de navbera gerilay\u00ean azadiy\u00ea \u00fb le\u015fker\u00ean dewleta Tirk ya dagirker de bejahiya nav\u00e7eya Dersim\u00ea de r\u00fb da tevl\u00ee karwan\u00ean \u015fehidan b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>Rohat Akta\u015f<\/strong><\/p>\n<p>Rohat Akta\u015f ku bi esl\u00ea xwe ji nav\u00e7eya Pirs\u00fbs\u00ea ye, di sala 1997an de li Stenbol\u00ea ji dayik b\u00fbye. Ji ber zext\u00ean dewleta Tirk ya dagirker malbat ko\u00e7\u00ee bajar\u00ean Tirkiy\u00ea dibe. Dema ku dibistana amadey\u00ee dixwend, rojnameya kurd\u00ee a Azadiya Welat diniv\u00eesand. B\u00fb serniv\u00eeser\u00ea rojnameya Azadiya Welat. Ji nav\u00e7eya \u015eirnex Ciz\u00eer\u00ea ku di 14\u2019\u00ea Kan\u00fbna 2015\u2019an de qedexeya derketina derve hatib\u00fb ragihandin ji bona deng\u00ea rastiy\u00ea bigihine raya gi\u015ft\u00ee baj\u00ear de derneket. Akta\u015f\u00ea ku di n\u00fb\u00e7eyan de cih girt \u00fb dema hat qetilkirin rojnamegerek 19 sal\u00ee b\u00fb. Di j\u00earzem\u00een\u00ean qetl\u00eeam\u00ea de, tevl\u00ee karwan\u00ean \u015feh\u00eedan b\u00fbn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arg\u00ea\u015f Viyan\/Qami\u015flo Her \u015fehadetek ku t\u00ea jiyan kirin mirov p\u00ea di\u00ea\u015fe. L\u00ea hin kesayet hene ji bona dest ji doza azadiy\u00ea bernedin can\u00ea xwe feda kirin, r\u00ea nedan ti kes deng\u00ea wan qut bike \u00fb p\u00ean\u00fbsa wan bi\u015fkine. Wan her dem deng\u00ea rastiy\u00ea ragihandin \u00fb heq\u00eeqet niv\u00eesandin. Ceng\u00eez Altun Yekem\u00een \u015feh\u00eed\u00ea Kevne\u015fopiya \u00c7apemeniya Azad Ceng\u00eez [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":218956,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-218852","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rojev"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218854,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218852\/revisions\/218854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/218956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}