{"id":218593,"date":"2024-12-22T08:57:57","date_gmt":"2024-12-22T06:57:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218593"},"modified":"2024-12-22T08:57:57","modified_gmt":"2024-12-22T06:57:57","slug":"ji-ciraxen-wejeya-kurdi-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218593","title":{"rendered":"Ji \u00e7irax\u00ean w\u00eajeya kurd\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Can Y\u00fbsif<\/strong><\/p>\n<p>Helbestvan Leyla Re\u015fo Kaniya nazikb\u00fbn \u00fb deryaya peyv\u00ean germ. Afir\u00eener\u00ee tu car\u00ee bi m\u00earan re s\u00eenordar neb\u00fbye, afir\u00eeneriya jin\u00ea bi dehsalan heb\u00fbna xwe ispat kiriye ku deng\u00ea xwe heya dever\u00ean d\u00fbr belav kiriye, da ku ti\u015ft\u00ean ku ew diafir\u00eene bibe m\u00eenakek w\u00eajeya balk\u00ea\u015f ku di w\u00eajeya kurd\u00ee de cih \u00fb roberek gir\u00eeng girtiye.<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-218595 alignright\" src=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/WhatsApp-Image-2024-12-14-at-4.24.41-PM-1-225x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"191\" height=\"255\" srcset=\"https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/WhatsApp-Image-2024-12-14-at-4.24.41-PM-1-225x300.jpeg 225w, https:\/\/ronahi.net\/ku\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/WhatsApp-Image-2024-12-14-at-4.24.41-PM-1.jpeg 596w\" sizes=\"auto, (max-width: 191px) 100vw, 191px\" \/><\/p>\n<p>Gelek niv\u00eeskar\u00ean jin \u00ean kurd \u00ean afir\u00eener hene ku afr\u00eener\u00ee kirine \u00fb niv\u00eesandine, serp\u00eahatiya wan a afir\u00eeneriy\u00ea bala gelek mirovan ki\u015fandine ser xwe, her wiha serp\u00eahatiy\u00ean niv\u00eeskar\u00ean jin \u00ean kurd \u00ean afir\u00eener \u00ean ji nif\u015f\u00ean cuda hene, hin ji wan jiyana xwe ji dest dane \u00fb berhem\u00ean xwe di dest\u00ea xwendevanan de hi\u015ftine da ku ezm\u00fbneke dewlemend n\u00ee\u015fan bidin \u00fb hin ji wan h\u00een j\u00ee bi tiliy\u00ean xwe y\u00ean z\u00ear\u00een w\u00eajey\u00ea diniv\u00ees\u00eenin ku ne k\u00eamtir\u00ee ji w\u00eajeya m\u00earan e.<\/p>\n<p>Gelek niv\u00eeskar \u00fb helbestvan\u00ean jin \u00ean kurd bi niv\u00ees\u00ean xwe xwestine ku jin bindestiya desthilatdariya m\u00earan nepejir\u00eene, cudab\u00fbn heb\u00fb di p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina mijar\u00ean netew\u00ee di navbera helbest, edebiyat \u00fb roman\u00ea de \u00fb her wiha di p\u00ea\u015fk\u00ea\u015fkirina mijar\u00ean cuda de ku ji malbat\u00ea \u00fb nakokiy\u00ean di navbera zayendan ji aliyek\u00ee ve \u00fb li aliy\u00ea din j\u00ee di navbera jin \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean civak\u00ea y\u00ean kevnare de.<\/p>\n<p>Di nav jin\u00ean ku kar\u00een nav\u00ean mezin di c\u00eehana \u00e7and \u00fb w\u00eajey\u00ea de bi dest bixin \u00fb nav\u00ean xwe li navg\u00een\u00ean \u00e7and\u00ee \u00fb w\u00eajey\u00ee y\u00ean Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ferz bikin, helbestvan Leyla Re\u015fo yek ji wa ye ku st\u00earka w\u00ea di as\u00eeman\u00ea w\u00eaje \u00fb \u00e7anda kurd\u00ee de di v\u00ea qonaxa niha de \u015fewq daye \u00fb kariye heb\u00fbna xwe di nav civaka w\u00eajeya kurd\u00ee de bi z\u00eerek\u00ee ispat bike.<\/p>\n<p>Helbestvan \u00fb niv\u00eeskara kurd Leyla Re\u015fo di sala 1979&#8217;an de li bajar\u00ea His\u00ee\u00e7ay\u00ea ji day\u00eek \u00fb bav\u00ean kurd (\u00cebrah\u00eem \u00fb Bed\u00eea) hatiye dinya y\u00ea \u00fb di malbateke kurdperwer a welatpar\u00eaz de, mi\u015ft bi ruh\u00ea welatpar\u00eaz\u00ee \u00fb nirx\u00ean Kurdewar\u00ee, ku bi hesreta azadiy\u00ea \u00fb hezkirina w\u00eaje \u00fb huner\u00ea mezin b\u00fbye. Dibistana seretay\u00ee, amadey\u00ee \u00fb l\u00eese li bajar\u00ea Hesek\u00ea xwendiye \u00fb pi\u015ft\u00ee wergirtina bawernameya amedey\u00ee, w\u00ea xwe li kul\u00eejeya perwerdey\u00ea tomar kiriye \u00fb ji ber zext\u00ean siyas\u00ee \u00fb d\u00fbrxistina w\u00ea ji zan\u00eengeh\u00ea, xwendina xwe ya zan\u00eengeh\u00ea temam nekiriye. Meyla w\u00ea ya ji bo w\u00eajey\u00ea \u00fb hezkirina w\u00ea ya ji bo niv\u00eesandina helbest, kurte\u00e7\u00eerok \u00fb w\u00eanek\u00ea\u015fiy\u00ea di temen\u00ea xwe y\u00ea bi\u00e7\u00fbk de, dema ku di dibistana seretay\u00ee de b\u00fb, dest p\u00ea kiriye,<\/p>\n<p>W\u00ea hewesa xwe ya w\u00eanek\u00ea\u015fiy\u00ea berdewam kir \u00fb di qonaxa seretay\u00ee de be\u015fdar\u00ee gelek p\u00ea\u015fangeh\u00ean dibistanan b\u00fbye, \u00fb w\u00eaney\u00ean (rism\u00ean) w\u00ea bawernamey\u00ean pesindan \u00fb r\u00eazgirtin\u00ea wergirtine \u00fb ji h\u00eala mamosteyan, xwendekar \u00fb be\u015fdaran ve hatine heskirin, pa\u015f\u00ea dest bi niv\u00eesandina kurte\u00e7\u00eerokan kiriye \u00fb \u00e7\u00eeroka w\u00ea ya yekem bi nav\u00ea (Senyor \u00fb Senyor\u00eeta) b\u00fb. Ji zarokatiya xwe de ji aliy\u00ea bav\u00ea xwe y\u00ea helbestvan \u00cebrah\u00eem Re\u015fo (\u015eevg\u00eer) ve f\u00ear\u00ee prens\u00eeb\u00ean azad\u00ee \u200b\u200b\u00fb ramana netewey\u00ee ya kurd\u00ee b\u00fbye, di qonaxa amadekariy\u00ea de, ew ji bav\u00ea xwe f\u00ear\u00ee niv\u00eesandina ziman\u00ea kurd\u00ee \u00fb r\u00eazimana w\u00ea b\u00fbye,\u00a0 herwiha w\u00ee ew te\u015fw\u00eeq \u00fb arastey\u00ee xwef\u00earkirin \u00fb xwendina berhem\u00ean helbestvan \u00fb niv\u00eeskar\u00ean kurd kiriye, y\u00ean wek\u00ee helbestvan\u00ea kurd (Ehmed\u00ea Xan\u00ee, Melay\u00ea Cez\u00eer\u00ee,\u00a0 Cegerxw\u00een, T\u00eer\u00eaj \u00fb helbestvan\u00ean kurd \u00ean din).<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku dest bi dibistana nav\u00een kir, w\u00ea\u00a0 xwendina wan efrandin\u00ean w\u00eajey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee y\u00ean kurd\u00ee berdewam kiriye digel hevsengiya xwendina helbest\u00ean bi ziman\u00ea ereb\u00ee bi ev\u00een \u00fb hezkirin wek\u00ee (helbesta Endelus\u00ee, helbesta pinaberiy\u00ea ya\u00a0 bi hesret, b\u00ear\u00eekirin \u00fb hizir\u00ean w\u00ea, mu&#8217;ellaqat \u00fb helbest\u00ean Eb\u00fb Temam, El-Buhtur\u00ee, \u00fb p\u00ea\u015feng\u00ean din y\u00ean helbesta Ereb\u00ee)<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u00e7end salan ji xwef\u00earkirin, l\u00eakol\u00een \u00fb xwendin\u00ea, w\u00ea rezerveke (mexz\u00fbn) w\u00eajey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee bi dest xistiye \u00fb hunera xwe ya w\u00eajey\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee h\u00een z\u00eadetir \u00fb b\u00eatir kiriye \u00fb xwe f\u00ear\u00ee \u015f\u00eawaza niv\u00eesandina her cure y\u00ean helbest\u00ean (kevne\u015fop, n\u00fbjen \u00fb pex\u015fan) \u00fb kurte\u00e7\u00eerokan kiriye bi ziman\u00ea kurd\u00ee.<\/p>\n<p>Bav\u00ea w\u00ea, helbestvan\u00ea nemir \u015eevg\u00eer, rola her\u00ee mezin \u00fb sereke di avkirina kesayetiya w\u00ea ya edeb\u00ee de \u00fb xurtkirina hunera w\u00ea ya helbest\u00ee \u00fb dildariya w\u00ea ya ji bo niv\u00eesandin\u00ea leh\u00eestiye, heya ku t\u00eakiliya w\u00ea bi helbest\u00ea re b\u00fbye m\u00eena t\u00eakiliya cotkar a bi ax\u00ea re \u00fb t\u00eakiliya doktor bi nexwe\u015f re, heya ku di navbera w\u00ea \u00fb helbest\u00ea de b\u00fbye m\u00eena n\u00eaz\u00eekb\u00fbna ruh\u00a0 \u00fb xw\u00een\u00ea \u00fb helbest j\u00ea re b\u00fbye s\u00eewana jiyan \u00fb afirandin\u00ea, ziman\u00ea \u015fah\u00ee \u00fb xemg\u00eeniy\u00ea \u00fb hawara ev\u00een \u00fb \u00ea\u015f\u00ea, ji ber ku ew di w\u00ea baweriy\u00ea de ye ku helbestvan berdevk\u00ea gel\u00ea xwe ye,\u00ea\u015f, azar \u00fb daxwaz\u00ean gel\u00ea xwe vedib\u00eaje, ji ber v\u00ea yek\u00ea heskirin \u00fb ev\u00eendariya w\u00ea ya ji bo helbest\u00ea z\u00eade dibe, lewma di niv\u00eesandina helbest\u00ea de riya bav\u00ea xwe di\u015fop\u00eene \u00fb\u00a0 ew helbest\u00ea ji her cure y\u00ean huner\u00ea hildibij\u00eare.<\/p>\n<p>Helbestvan Leyla Re\u015fo di 14.11.2000 de bi muz\u00eekjen \u00fb bestekar\u00ea Kurd Ebdul Selam G\u00eanco re zewic\u00eeye \u00fb day\u00eeka s\u00ea zarokane (du ke\u00e7 \u00fb yek kur) e.<\/p>\n<p>Di nav kar \u00fb berhem\u00ean w\u00ea y\u00ean w\u00eajey\u00ee (edeb\u00ee)de s\u00ea d\u00eewan\u00ean w\u00ea y\u00ean helbestan \u00ean bi ziman\u00ea kurd\u00ee hatine \u00e7apkirin hene:<\/p>\n<p>1-Tava H\u00eaviyan<\/p>\n<p>2-Lale \u00fb Peyal<\/p>\n<p>3- Xeyal\u00ean reswa<\/p>\n<p>Ya \u00e7arem\u00een li ber \u00e7ap\u00ea ye binav\u00ea (\u00cenana)<\/p>\n<p>\u00db\u00a0 herwiha pirt\u00fbkek li ser \u00e7end destan \u00fb efsaney\u00ean kurd\u00ee j\u00ee. Piraniya niv\u00ees \u00fb berhem\u00ean w\u00ea y\u00ean edeb\u00ee helbest\u00ean \u015f\u00eeretkirin \u00fb perwerdey\u00ea ne, ji ber ku ew mamosteya ziman \u00fb w\u00eajeya kurd\u00ee ye. W\u00ea li ser bedewiya xwezaya Kurdistan\u00ea \u00fb \u00e7iyay\u00ean w\u00ea, li ser nirx\u00ean \u015feh\u00eed \u00fb leheng\u00ean azadiy\u00ea \u00fb li ser rol \u00fb bedewiya jin\u00ean Kurd gelek helbest niv\u00eesandine.<\/p>\n<p>W\u00ea helbest\u00ean sof\u00eet\u00ee, y\u00ean klas\u00eek \u00fb y\u00ean n\u00fbjen, \u00fb helbest\u00ean pesin, lome \u00fb rexne niv\u00eesandine. Di helbest\u00ean w\u00ea de mijar\u00ean civak\u00ee, pabendb\u00fbna bi pirsgir\u00eak\u00ean gel\u00ea Kurd re, kultur \u00fb \u015faristaniya w\u00ee, bilindkirina nirx\u00ean netew\u00ee \u00fb t\u00eako\u015f\u00eena li dij\u00ee dagirkeriy\u00ea \u00fb guhertina demograf\u00eek ku li her\u00eam\u00ean dagirkir\u00ee y\u00ean Kurdistan\u00ea p\u00eak t\u00ean, di helbest\u00ean w\u00ea de t\u00eane vegotin .Dem bi dem, ew \u00e7end nim\u00fbney\u00ean xwe\u015f ji helbest\u00ean helbestvan\u00ean kurd yan ereb werdiger\u00eene ziman\u00ea kurd\u00ee \u00fb hin ji niv\u00ees\u00ean doktor \u00fb rexnegir bi ereb\u00ee Xalid Hus\u00ean \u00fb helbestvana Cezay\u00eer\u00ee H\u00fbriya Omran werdiger\u00eene ziman\u00ea kurd\u00ee.<\/p>\n<p>Gelek helbest\u00ean w\u00ea di malper \u00fb kovar\u00ean w\u00eajey\u00ee de hatin we\u015fandin \u00fb gelek spasnamey\u00ean r\u00eazgirtin \u00fb afir\u00eeneriy\u00ea wergirtine, hin helbest\u00ean w\u00ea ji aliy\u00ea helbestvan\u00ea kurd\u00a0 \u00ea navdar \u201cGuney Ozdem\u00eer\u201d ve bi \u015f\u00eaweyek xwe\u015f hatin gotin \u00fb li ser hin malper\u00ean civak\u00ee hatine belavkirin.Di dawiy\u00ea de mirov dikare bib\u00eaje ku helbest ji bo w\u00ea ziman\u00ea giyan \u00fb dil e, navg\u00eena derbir\u00eena bedew\u00ee, xemg\u00een\u00ee, \u015fah\u00ee \u00fb h\u00ears\u00ea ye, ew hunerek e ku ji dem \u00fb waran derbas dibe, di dil\u00ea mirovan de dim\u00eene, hi\u015fmend\u00ee \u00fb te\u015fw\u00eeqkirina hizir \u00fb ramane.<\/p>\n<p>Ji bo w\u00ea, helbest ne ten\u00ea gotinek derbasb\u00fby\u00ee b\u00fb ku mirov bib\u00eaje, ew bi ser\u00ea xwe c\u00eehanek b\u00fb, ku t\u00ea de hest\u00ean xwe vedib\u00eaje \u00fb di peyv\u00ean xwe de m\u00eena ku tu heman k\u00ealiy\u00ea bij\u00ee; ew am\u00fbreke handan\u00ea ye \u00fb enerjiya h\u00eaviy\u00ea ye, pendin j\u00ea t\u00ean f\u00earkirin, exlaqe ku t\u00ea pesnandin, awazeke muz\u00eek\u00ea ye ku guh p\u00ea \u015fa dibe \u00fb dil p\u00ea xwe\u015f dibe,hevsenge ne t\u00eakbire, k\u00eafxwe\u015fe\u00a0 ne b\u00eazar e. Helbestvan Leyla bi p\u00ean\u00fbsa ku ji afir\u00eener\u00eey\u00ea dibiriq\u00eene, vedih\u00fbne t\u00eep\u00ean bedew \u00fb peyv\u00ean h\u00eaja \u00fb nazik,\u00a0 zelal wek dilop\u00ean xunav\u00ea,\u00a0 ku tij\u00ee ji hest\u00ean rasteq\u00een, t\u00eep\u00ean w\u00ea rewanan \u015fa dikin \u00fb bir\u00eenan sax dikin.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Can Y\u00fbsif Helbestvan Leyla Re\u015fo Kaniya nazikb\u00fbn \u00fb deryaya peyv\u00ean germ. Afir\u00eener\u00ee tu car\u00ee bi m\u00earan re s\u00eenordar neb\u00fbye, afir\u00eeneriya jin\u00ea bi dehsalan heb\u00fbna xwe ispat kiriye ku deng\u00ea xwe heya dever\u00ean d\u00fbr belav kiriye, da ku ti\u015ft\u00ean ku ew diafir\u00eene bibe m\u00eenakek w\u00eajeya balk\u00ea\u015f ku di w\u00eajeya kurd\u00ee de cih \u00fb roberek gir\u00eeng girtiye. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":218594,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-218593","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218593","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218593"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218593\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218596,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218593\/revisions\/218596"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/218594"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218593"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218593"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218593"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}