{"id":218414,"date":"2024-12-18T08:58:02","date_gmt":"2024-12-18T06:58:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218414"},"modified":"2024-12-18T08:58:02","modified_gmt":"2024-12-18T06:58:02","slug":"serboriya-sinemavanen-jin-en-irane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218414","title":{"rendered":"Serboriya s\u00eenemavan\u00ean jin \u00ean \u00ceran\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><strong>Navenda N\u00fb\u00e7eyan<\/strong><\/p>\n<p><strong>Li \u00ceran\u00ea serboriyeke balk\u00ea\u015f ya jin\u00ean s\u00eenemavan heye. Heta demek\u00ea tim rol\u00ean ne ba\u015f \u00fb xerab li wan dihatin ferzkirin. Bi t\u00eako\u015f\u00eena jinan a di sal\u00ean buhir\u00ee de, bi w\u00earekiya ku jin ji serhildana \u2018Jin Jiyan Azad\u00ee\u2019 wergirtin, jin\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea di s\u00eenemay\u00ea de serkeftin\u00ean\u00a0\u015f\u00eanber\u00a0bi dest xistin.<\/strong><\/p>\n<p>Yekem xuyab\u00fbna jinan di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de vedigere sala 1894 \u2019an, di filma \u201cKe\u00e7a Lor\u201d de ku Rohangiz Sam\u00eencad dileyize. Pi\u015ft\u00ee \u015fore\u015fa \u00ceran\u00ea ya sala 1957\u2019an, rol \u00fb heb\u00fbna jin\u00ea di s\u00eenemay\u00ea de ji pol\u00eet\u00eekay\u00ean zayendperest \u00ean dewlet\u00ea bandor b\u00fb. M\u00eenak di filma \u201cKe\u00e7a Lor\u201d de behsa heb\u00fbna jinan weke karakter\u00ean sereke nay\u00ea kirin. Filma \u201cKe\u00e7a Lor\u201d ji aliy\u00ea \u015eah\u00ea \u00ceran\u00ea Pehlew\u00ee ve hatiye \u00e7\u00eakirin. Pehlew\u00ee bi r\u00eaya v\u00ee\u00a0film\u00ea t\u00eako\u015f\u00een \u00fb berxwedana jina j\u00eer Qedem X\u00ear Loristan\u00ee hedef digire \u00fb mod\u00eala jin \u00fb civak\u00ea ya li gor\u00ee civaka kap\u00eetal\u00eest p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f dik\u00ea. Her\u00ee z\u00eade j\u00ee bi r\u00eaya s\u00eenemay\u00ea\u00a0eri\u015f\u00ea jin\u00ean Lor dik\u00ea.<\/p>\n<p>Ji ber n\u00ee\u015fandana film\u00ean ku li gor\u00ee p\u00eevan\u00ean n\u00fb y\u00ean Komara \u00ceslam\u00ee ne, gelek s\u00eenema hatin girtin. Her wiha di film \u00fb s\u00eenemayan de heb\u00fbna jinan di cil \u00fb berg\u00ean e\u015fkere de hate rexnekirin \u00fb gelek qedexe hatin dan\u00een.<\/p>\n<p><strong>Qedexeya li ser s\u00eenemay\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Di v\u00ea serdem\u00ea de gelek s\u00eenema hatin \u015fewitandin \u00fb film\u00ean beriya \u015fore\u015f\u00ea wek sembol\u00ean fesad\u00ee \u00fb fuh\u00fb\u015f\u00ea hatin d\u00eetin. Xumeyn\u00ee di axaftin\u00ean xwe de s\u00eenemaya \u2018beriya \u015fore\u015f\u00ea\u2019 weke \u2018navenda fuh\u00fb\u015f\u00ea\u2019 bi nav kir. Her wiha destn\u00ee\u015fan kir ku div\u00ea s\u00eenema ji roja yekem ve xizmeta \u00ceslam\u00ea bike \u00fb ji aliy\u00ea dewlet\u00ea ve b\u00ea yekdestdarkirin. Ev siyaseta ku ji aliy\u00ea Komara \u00ceslam\u00ee ya \u00ceran\u00ea ve li hember s\u00eenemay\u00ea hatiye sepandin, b\u00fb sedema tasfiyekirineke berfereh ya s\u00eenemay\u00ea \u00fb gelek l\u00eestikvan \u00fb derh\u00eaner\u00ean navdar \u00ean w\u00ea serdem\u00ea hatin qedexekirin an j\u00ee ne\u00e7ar b\u00fbn ji wel\u00eat derkevin.<\/p>\n<p>Ev guhertin b\u00fbn sedem ku s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea ber\u00ea xwe bide film\u00ean bi temaya \u015fore\u015fa \u00eeslam\u00ee \u00fb gelek film\u00ean kevn hatin qedexekirin. Li c\u00eehan\u00ea jin di s\u00eenemay\u00ea de ne ten\u00ea weke l\u00eestikvan, weke derh\u00eaner, niv\u00eeskar, \u00e7\u00eaker \u00fb gelek qad\u00ean din j\u00ee cih digirin. L\u00ea jin di c\u00eehan\u00ea de h\u00een j\u00ee di qada s\u00eenemay\u00ea de bi n\u00eaz\u00eekatiy\u00ean zayendperest re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin.<\/p>\n<p><strong>Astengiy\u00ean s\u00eenemavan\u00ean jin<\/strong><\/p>\n<p>Beriya \u015fore\u015fa 1938\u2019an, jin di s\u00eenemay\u00ea de bi w\u00eaney\u00ean kevne\u015fop\u00ee \u00fb kl\u00ee\u015fey\u00ea\u00a0derdiketin. Tev\u00ee gelek astengiy\u00ean ku jin\u00ean \u00ceran\u00ea di nava b\u00eest sal\u00ean daw\u00ee de di war\u00ea s\u00eenemay\u00ea de bi dest xistine, r\u00eajeya derh\u00eaner\u00ean jin di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de ji welat\u00ean rojava z\u00eadetir z\u00eade b\u00fbye. Her wiha jin di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de bi gelek astengiyan re r\u00fb bi r\u00fb dim\u00eenin, di ser\u00ee de sansur. Van qedexeyan \u00e7ar\u00e7oveya filman, l\u00eestikvan \u00fb tewra mijar\u00ean wan j\u00ee dihew\u00eene.\u00a0Di s\u00eenemay\u00ea de karakter\u00ean kevne\u015fop\u00ee y\u00ean wek\u00ee d\u00ea, jin \u00fb ke\u00e7 li ser jinan t\u00ean ferzkirin.<\/p>\n<p><strong>Daxuyaniya s\u00eenemavanan<\/strong><\/p>\n<p>Di sala 1981\u2019an de z\u00eadetir\u00ee 800 jin\u00ean\u00a0s\u00eenemager \u00ean \u00ceran\u00ee daxwaznameyek \u00eemze kirin \u00fb daxwaz kirin ku tund\u00ee, tac\u00eez \u00fb \u015fantaj\u00ean zayend\u00ee li s\u00eenema \u00fb \u015fanoya \u00ceran\u00ea bi daw\u00ee bibe. Ev daxuyan\u00ee b\u00fb sedema bertek\u00ean berfireh \u00fb hin jin\u00ean \u00eemzekar rast\u00ee gef \u00fb zextan hatin.<\/p>\n<p>Li hember v\u00ea daxuyaniy\u00ea, Mihemed Hus\u00ean Ferahbax, yek ji berhemh\u00eaner\u00ean s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea, daxwaza cezakirina van jinan \u00fb qam\u00e7iyan kir \u00fb ew bi xiyanet\u00ea li s\u00eenemay\u00ea tawanbar kirin. Ev daxuyan\u00ee berxwedana hin koman li hember guhertin \u00fb reform\u00ean s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea n\u00ee\u015fan dide.<\/p>\n<p>Her wiha li \u00ceran\u00ea, film\u00e7\u00eaker \u00fb aktor\u00ean jin rast\u00ee gelek k\u00ea\u015fey\u00ean civak\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee t\u00ean ku dikarin bandor\u00ea li kar \u00fb jiyana wan bike. \u00a0Jin ji bo v\u00ea di qad\u00ean s\u00eenemay\u00ea de, bi mijar\u00ean film\u00ean ku hildibij\u00earin t\u00eadiko\u015fin. Di v\u00ea watey\u00ea de giran\u00ee li ser jin \u00fb berhem\u00ean s\u00eenemay\u00ea y\u00ean bi temaya civak\u00ea t\u00ea girtin. Li ser mijar\u00ean wek\u00ee maf\u00ean jinan, zehmetiy\u00ean civak\u00ee, rola jin\u00ea di civak\u00ea de cih digire \u00fb hewl dide t\u00eako\u015f\u00eena jin\u00ea bigih\u00eene tema\u015fevanan.<\/p>\n<p>L\u00ea jin\u00ean \u00ceran\u00ee bi hewl \u00fb sekna xwe, di war\u00ea l\u00eestina rol\u00ean aloztir \u00fb real\u00eest di war\u00ean curbicur \u00ean s\u00eenemay\u00ea de, ji wan derh\u00eaner\u00ee, niv\u00eeskar\u00ee \u00fb l\u00eestikvaniy\u00ea, serkeftineke ber\u00e7av bi dest xistine. Jinan di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de rol\u00ean curbecur \u00fb gir\u00eeng l\u00eestine \u00fb bi dem\u00ea re di v\u00ee war\u00ee de ji bo xwe cih girtine.<\/p>\n<p><strong>Bala c\u00eehan\u00ea ki\u015fandin ser xwe<\/strong><\/p>\n<p>Jin\u00ean \u00ceran\u00ee di film\u00ean cuda de, ji rol\u00ean kevne\u015fop\u00ee heta rol\u00ean malbat\u00ee \u00fb karakter\u00ean tevl\u00eehev \u00fb n\u00fbjen, rol\u00ean curbecur l\u00eestine. L\u00eestikvan\u00ean wek N\u00eek\u00ee Ker\u00eem\u00ee, Had\u00eeh Tehran\u00ee, Taraneh El\u00eedost\u00ee \u00fb Leyla Hatem\u00ee bi l\u00eestik\u00ean xwe y\u00ean bi heybet ve bala c\u00eehan\u00ea ki\u015fandin ser xwe.\u00a0Di sal\u00ean daw\u00ee de hejmara derh\u00eaner \u00fb niv\u00eeskar\u00ean jin di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de z\u00eade b\u00fbye. Derh\u00eaner\u00ean wek Rox\u015fan Ben\u00ee-Etmad, Tehm\u00eene M\u00eelan\u00ee \u00fb Nerg\u00eas Abiyar bi \u00e7\u00eakirina film\u00ean bi bandor \u00fb serkeft\u00ee di guhertina helwest \u00fb n\u00fbnertiya jinan di s\u00eenemay\u00ea de roleke gir\u00eeng l\u00eestin.<\/p>\n<p><strong>\u2018Jin Jiyan Azad\u00ee\u2019 w\u00earekiya wan z\u00eadetir kir<\/strong><\/p>\n<p>Di van sal\u00ean daw\u00ee de s\u00eenemager\u00ean jin \u00ean \u00ceran\u00ee di xwep\u00ea\u015fandan\u00ean li dij\u00ee newekhev\u00ee \u00fb neheqiy\u00ea de roleke gir\u00eeng l\u00eestin. Pi\u015ft\u00ee ku J\u00eena Em\u00een\u00ee ji aliy\u00ea dewlet\u00ea ve hat qetilkirin, jinan dest bi serhildana \u015fore\u015fger\u00ee ya \u201cJin Jiyan Azad\u00ee\u201d kirin. Gelek jin\u00ean di qada s\u00eenemay\u00ea de pi\u015ftgiriya xwe ya ji bo v\u00ea \u015fore\u015f\u00ea an\u00een ziman \u00fb kefen\u00ea xwe rakirin.<\/p>\n<p>\u015eore\u015fa \u00e7and\u00ea ya ku li \u00ceran\u00ea bi dir\u00fb\u015fma \u201cJin Jiyan Azad\u00ee\u201d li \u00ceran\u00ea p\u00eak hat \u00fb h\u00ea j\u00ee didome, b\u00fb sedem ku li dij\u00ee baviksalar\u00ee \u00fb kap\u00eetal\u00eezm\u00ea\u00a0li ber xwe bidin. V\u00ea berxwedan\u00ea di qada s\u00eenemay\u00ea de cesaret da jinan.<\/p>\n<p><strong>Jin\u00ean s\u00eenemavan \u00ean \u00ceran\u00ea<\/strong><\/p>\n<p>Rola jin\u00ea di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de ji destp\u00eaka xwe ve heta niha rast\u00ee gelek guhertinan hatiye. Li j\u00ear ez \u00ea behsa hinek ji van ge\u015fedanan \u00fb rol\u00ean gir\u00eeng \u00ean jinan di s\u00eenemaya \u00ceran\u00ea de bikim:<\/p>\n<p><strong>Serdema ber\u00ee \u015fore\u015fa \u00ceslam\u00ee (1957)<\/strong><\/p>\n<p>Roohangiz Saminejad: Yekem l\u00eestikvan\u00ea \u00ceran\u00ee y\u00ea ku di f\u00eelma &#8220;Ke\u00e7a L\u00ear&#8221; (1894) de l\u00eestiye. Ev f\u00eelm wek yekem film\u00ea dengb\u00eaj\u00ee y\u00ea \u00ceran\u00ea t\u00ea naskirin.<\/p>\n<p>F\u00fbr\u00fbx Ferroxzad: Helbestvan \u00fb f\u00eelm\u00e7\u00eaker\u00ea bi nav \u00fb deng ku bi belgef\u00eelma &#8220;Mala Re\u015f&#8221; (1923) navdar b\u00fb. Ev f\u00eelm yek ji berhem\u00ean gir\u00eeng \u00ean s\u00eenemaya belgey\u00ee ya \u00ceran\u00ea ye.<\/p>\n<p><strong>1979: Destkeft\u00ean jinan di war\u00ea s\u00eenemay\u00ea de di dema \u015fore\u015fa \u00ceslam\u00ee \u00fb pi\u015ft\u00ee w\u00ea de<\/strong><\/p>\n<p>Rox\u015fan Ben\u00ee Etemad: Yek ji navdartir\u00een derh\u00eaner\u00ean jin \u00ean \u00eeran\u00ee, ku bi f\u00eelm\u00ean wek\u00ee &#8220;Narges&#8221; (1950) \u00fb &#8220;Xat\u00fbna Erd\u00eebehe\u015ft&#8221; (1956) navdar b\u00fb. Di f\u00eelm\u00ean xwe de bi pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean jinan re mij\u00fbl dibe.<\/p>\n<p>Tehm\u00eene M\u00eelan\u00ee: Derh\u00eaner \u00fb niv\u00eeskara ku bi f\u00eelm\u00ean &#8220;Du Jin&#8221; (1957) \u00fb &#8220;N\u00eeve Ve\u015fart\u00ee&#8221; (1960) behsa maf\u00ean jinan \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean civak\u00ee kiriye.<\/p>\n<p>Man\u00eeje H\u00eekmet: Derh\u00eaner \u00fb berhemh\u00eaner ku bi f\u00eelma xwe ya bi nav\u00ea \u201cZindana Jinan\u201d (1959) behsa mijar\u00ean maf\u00ean mirovan \u00fb rew\u015fa jinan di girt\u00eegeh\u00ean \u00ceran\u00ea de kiriye.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Navenda N\u00fb\u00e7eyan Li \u00ceran\u00ea serboriyeke balk\u00ea\u015f ya jin\u00ean s\u00eenemavan heye. Heta demek\u00ea tim rol\u00ean ne ba\u015f \u00fb xerab li wan dihatin ferzkirin. Bi t\u00eako\u015f\u00eena jinan a di sal\u00ean buhir\u00ee de, bi w\u00earekiya ku jin ji serhildana \u2018Jin Jiyan Azad\u00ee\u2019 wergirtin, jin\u00ean Rojhilat\u00ea Kurdistan\u00ea \u00fb \u00ceran\u00ea di s\u00eenemay\u00ea de serkeftin\u00ean\u00a0\u015f\u00eanber\u00a0bi dest xistin. Yekem xuyab\u00fbna jinan di [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":218415,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-218414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218414"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218416,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218414\/revisions\/218416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/218415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}