{"id":218226,"date":"2024-12-11T08:14:25","date_gmt":"2024-12-11T06:14:25","guid":{"rendered":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218226"},"modified":"2024-12-11T08:14:25","modified_gmt":"2024-12-11T06:14:25","slug":"legerinek-kur-u-dur-giredayi-diroka-muzika-kurdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=218226","title":{"rendered":"L\u00eager\u00eenek k\u00fbr \u00fb d\u00fbr gir\u00eaday\u00ee d\u00eeroka muz\u00eeka kurd\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><strong>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo<\/strong><\/p>\n<p><strong>Qonax\u00ean ku muz\u00eeka kurd\u00ee t\u00ea re derbas b\u00fbye pir in, l\u00ea s\u00eestemdariya muz\u00eeka kurd\u00ee \u00fb war\u00ea zanst\u00ee li cem hunermend\u00ea kurd \u00ea bi nav\u00ea \u2018Avger\u2019 280\u2019 ber\u00ee zay\u00een\u00ea-130\u2019 pi\u015ft\u00ee zay\u00een\u00ea<\/strong> <strong>dest p\u00ea kiriye. <\/strong><\/p>\n<p>Muz\u00eeka kurd\u00ee di nav c\u00eehana muz\u00eek\u00ea de xwed\u00ee cihek\u00ee taybet e \u00fb kes\u00ean c\u00eehan\u00ee y\u00ean navdar p\u00ea bandor b\u00fbne. Ji wan kesan Edmond Dolor\u00eah e, w\u00ee di pirt\u00fbka bi nav\u00ea Toma Boa de gotiye ku muz\u00eeka kurd\u00ee ew awaz\u00ean r\u00eetmdar \u00fb hevseng in. Herwiha w\u00ee aniye ser ziman ku piraniya awaz\u00ean kurd\u00ee xwed\u00ee taybetmediy\u00ean resen\u00ee, h\u00eazdarb\u00fbn \u00fb xembariy\u00ea ye. Di heman dem\u00ea de Dolor\u00eah matmay\u00ee maye \u00fb ev pirs ji xwe kiriye \u2018\u00e7awa civakeke ku rast\u00ee zilm \u00fb zordariy\u00ea hatiye, muz\u00eekeke bi awaz\u00ean xwe\u015f, xemg\u00een \u00fb resen, afrandiye? Ji bil\u00ee w\u00ee j\u00ee gelek nirxandin li ser muz\u00eeka kurd\u00ee \u00fb d\u00eeroka w\u00ea kirine. Lewma j\u00ee d\u00eeroka muz\u00eeka kurd\u00ee ti\u015ftek\u00ee rasteq\u00een ji r\u00fbpel\u00ean pirt\u00fbk\u00ean d\u00eerok\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee v\u00ea yek\u00ea tekez dike.<\/p>\n<p><strong>D\u00eeroka muz\u00eeka kurd\u00ee ya kevnar<\/strong><\/p>\n<p>D\u00eeroka muz\u00eeka kurd\u00ee kevnar e, civaka kurd\u00ee ya p\u00ea\u015f\u00een xwed\u00ee afr\u00eeneriyeke mezzin b\u00fbn ku kar\u00een st\u00fbn\u00ea muz\u00eek\u00ea \u00e7\u00eabikin. Ji wan kesan hunermend\u00ea kurd \u00ea bi nav\u00ea \u2018Avger\u2019 e ku di dema qraltiy\u00ea de, ya ku ji sal\u00ean 280\u2019y\u00ee y\u00ean ber\u00ee zay\u00een\u00ea heta sal\u00ean 130\u2019y\u00ee y\u00ean pi\u015ft\u00ee zay\u00een\u00ea berdewam kiriye jiyaye, am\u00fbra muz\u00eeka gel\u00ean Mezopotamyay\u00ea saz kiriye. Herwiha \u00cebrah\u00eem M\u00fbsil\u00ee, li Bexday\u00ea hunera xwe p\u00ea\u015fk\u00ea\u015f\u00ee Har\u00fbn Re\u015f\u00eed kiriye \u00fb dibistana muz\u00eek\u00ea ya misilmanan a p\u00ea\u015f\u00een vekiriye. Pi\u015ftre kur\u00ea w\u00ee \u00ceshaq M\u00fbsil\u00ee y\u00ea ku li M\u00fbsil\u00ea dijya, s\u00eestema Avger b\u00eahtir bi p\u00ea\u015f xistiye \u00fb ji aliy\u00ea h\u00eem \u00fb binyata awazan, te\u015feya awazan, ji aliy\u00ea form \u00fb s\u00eestema deng ve gelek mijar bi s\u00eestem \u00fb r\u00eak\u00fbp\u00eak kirine. Herwiha veguhastine \u015fagirt\u00ean xwe, yek ji wan \u015fagirtan \u00ea bi nav\u00ea Yehya El\u00ee (Pirt\u00fbka muz\u00eeka kurd\u00ee ya bi nav\u00ea \u2018Risale f\u2019\u00eel-Musiq\u00ee\u2019 niv\u00ees\u00ee ye. Di v\u00ea pirt\u00fbk\u00ea de em dib\u00eenin ku oktavek bi 17 navber\u00ean newekhev hatine dabe\u015fkirin) y\u00ea din j\u00ee Eb\u00fb Feyz B\u00een Amed e (Zarok\u00ea Amed\u00ee y\u00ea Bav\u00ea Zan\u00een\u00ea). \u015eagirt\u00ea w\u00ee Farab\u00ee j\u00ee, pirt\u00fbka muz\u00eeka kurd\u00ee ya bi nav\u00ea \u201cR\u00eesale f\u2019\u00eel-Musiq\u00ee\u201d berfireh kiriye \u00fb bi nav\u00ea \u201cMusiqa\u2019l-Keb\u00eer\u201d ji d\u00eerok\u00ea re hi\u015ftiye. Pi\u015ftre em di qesr\u00ean Hindistan \u00fb Osmaniyan de rast\u00ee Ebdulqadir Merax\u00ee t\u00ean ku wek\u00ee mamosteyk\u00ee li Bexday\u00ea wane daye \u015fagirt\u00ean ereb, osman\u00ee, fars \u00fb y\u00ean gel\u00ean din. Ziryab\u00ea ku li Bexday\u00ea di qesra Har\u00fbn\u00ea Re\u015f\u00eed de muz\u00eesyen e, ji ber pirsgir\u00eak\u00ean ku p\u00ea re r\u00fb bi r\u00fb maye, dev ji Bexday\u00ea berdaye \u00fb \u00e7\u00fbye Endul\u00fbs\u00ea \u00fb muz\u00eeka rojhilat\u00ee bi xwe re biriye wir. D\u00eesan wek\u00ee p\u00eaw\u00eestiyeke dergeh\u00ean derw\u00ea\u015fan \u00ean ku di sedsala 13\u2019an de hatine avakirin, em dikarin texm\u00een bikin ku muz\u00eeka huner\u00ee ya ol\u00ee dihat li wir hate d\u00eetin.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee sal\u00ean 1300\u2019\u00ee j\u00ee ten\u00ea be\u015fa muz\u00eeka gel\u00ear\u00ee ya muz\u00eeka kurd\u00ee maye. Ji ber ku ji v\u00ea dem\u00ea bi \u015f\u00fbn de, \u00ead\u00ee dema st\u00eela \u00fb dagirkeriy\u00ea ye. \u015eens\u00ea kurdan \u00ea ji bo ku bi sit\u00fbn \u00fb bingeha muz\u00eeka xwe bi cih bikin, nemaye. T\u00eakiliyeke xurt a be\u015fa muz\u00eeka kurd\u00ee ya may\u00ee, bi d\u00eelan\u00ea re heye. Bi taybet\u00ee ji aliy\u00ea w\u00ea y\u00ea bi dengb\u00eajiy\u00ea re t\u00eakildar maye. Di nav kurdan de, ji bil\u00ee dengb\u00eajan du h\u00eaman\u00ean din \u00ean ku muz\u00eek li ser lingan hi\u015ftine hene; ya yekem dayik\u00ean kurd in, a din j\u00ee feqiy\u00ean \u00eecraker\u00ean muz\u00eeka ol\u00ee ne ku di dibistanan de li ser muz\u00eeka ol\u00ee perwerde b\u00fbne. Div\u00ea em ji b\u00eer nekin ku muz\u00eeka p\u00ea\u015f\u00een muz\u00eeka ol\u00ee ye. Wek\u00ee m\u00eenak, Avger \u00fb \u00ceshaq M\u00fbsil\u00ee \u00eazid\u00ee ne \u00fb di dema xwe de bi muz\u00eek\u00ea re kar\u00ea dermankirin\u00ea kirine. Pi\u015ft\u00ee w\u00ea j\u00ee \u00ead\u00ee kurdan hin bi hin xwe ji war\u00ea muz\u00eeka ol\u00ee rizgar kir \u00fb derbas\u00ee qonax\u00ean n\u00fb b\u00fb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hemza S\u00eavo\/ Qami\u015flo Qonax\u00ean ku muz\u00eeka kurd\u00ee t\u00ea re derbas b\u00fbye pir in, l\u00ea s\u00eestemdariya muz\u00eeka kurd\u00ee \u00fb war\u00ea zanst\u00ee li cem hunermend\u00ea kurd \u00ea bi nav\u00ea \u2018Avger\u2019 280\u2019 ber\u00ee zay\u00een\u00ea-130\u2019 pi\u015ft\u00ee zay\u00een\u00ea dest p\u00ea kiriye. Muz\u00eeka kurd\u00ee di nav c\u00eehana muz\u00eek\u00ea de xwed\u00ee cihek\u00ee taybet e \u00fb kes\u00ean c\u00eehan\u00ee y\u00ean navdar p\u00ea bandor b\u00fbne. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":218227,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[230],"tags":[],"class_list":["post-218226","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cand-u-huner"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=218226"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":218228,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/218226\/revisions\/218228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/218227"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=218226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=218226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=218226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}