{"id":21791,"date":"2019-07-30T04:00:53","date_gmt":"2019-07-30T04:00:53","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21791"},"modified":"2019-07-29T11:38:19","modified_gmt":"2019-07-29T11:38:19","slug":"barbaren-osmani-li-ser-kar-in","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21791","title":{"rendered":"Barbar\u00ean  Osman\u00ee  li ser kar in"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Meden\u00ee FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Osman\u00ee serdema modernit\u00ea ned\u00eetin, heta daw\u00ee di demjiyana barbar\u00ee de man, ji ber v\u00ea j\u00ee \u00e7\u00een\u00ea entelektuel dernexistin hol\u00ea.<\/p>\n<p>Dewleta Tirk li ser bermayiy\u00ean Osmaniy\u00ean barbar hate avakirin. Pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee ku Komara Tirkiy\u00ea ava kirin, destur nedan ku civaka Tirk-dew\u015frime\u00a0 serdema modern\u00eete bij\u00een \u00fb ji \u201cfikir\u201d \u00fb \u201czikir\u201d\u00ea barbar\u00ee rizgar bibe.<\/p>\n<p>Xwendekar\u00ean Osman\u00ee y\u00ean li Ewropa, Jon Turkan, ber bi modern\u00eete gav av\u00eatin; c\u00fbdatiya di navbera modern\u00eet\u00ea \u00fb barbariy\u00ea de d\u00eetin, azad\u00ee \u00fb demokras\u00ee nas kirin.\u00a0 L\u00ea Pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee, ew berteref kirin.<\/p>\n<p>F\u00eam kirin ku h\u00eaza hi\u015fmend\u00ee \u00fb berhemdariy\u00ea ,ne di \u015f\u00fbr de ye, di karkirin, ked \u00fb afirandin\u00ea de ye.\u00a0 Ev rizgarb\u00fbna ji s\u00eestema dew\u015f\u00eermey\u00ean yen\u00ee\u00e7er\u00ee b\u00fb.<\/p>\n<p>Di tevahiya d\u00eeroka Osmaniyan de, huner\u00ea her\u00ee mezin \u015fervan\u00ee b\u00fb. Merc\u00ean jiyana civak\u00ee, guhertin \u00fb tevgera n\u00fb ya siyas\u00ee \u00fb himb\u00eazkirina serdema modern\u00eet\u00ea j\u00ee, li xi\u015f \u00fb hesab\u00ea s\u00eestema yen\u00ee\u00e7er\u00eetiy\u00ea ne dihat. \u00a0Xwendekar\u00ean Osman\u00ee y\u00ean li Ewropa, bi \u00a0\u00eedeala guhertina s\u00eestema dew\u015firmetiy\u00ea kar kirin \u00fb pi\u015ft\u00ee ji Ewropa vegeriyan b\u00fbne burokrat, di sala 1860\u00ee de, Komeleya \u00cett\u00eehat \u00fb Terak\u00ee \u00a0ava kirin \u00fb wek rew\u015fenb\u00eer\u00ean serdem\u00ea reform xwestin.<\/p>\n<p>Xanedaniya Osman\u00ee, burokrat \u00fb rew\u015feb\u00eer\u00ean reform \u00fb guhertin xwestin yan girtin yan j\u00ee surgun kirin. L\u00ea eniya esker\u00ee, yen\u00ee\u00e7eriy\u00ean dew\u015f\u00eerme,\u00a0 d\u00eetin ku serdemek n\u00fb dest p\u00ea dike \u00fb \u201cmunewer\u00ean Itithad\u00ee\u201d, ji bo hukumraniya xwe metirs\u00een\u00ee d\u00eetin. Di sala 1889an de, komeleya \u00cett\u00eehat \u00fb Terakk\u00ee zemt kirin \u00fb r\u00ea li ber\u00a0 guhertina civak\u00ee, siyas\u00ee,\u00a0 hi\u015fmendiya modern \u00fb afirgeriya\u00a0 karbidestiy\u00ea girtin.<\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p><em>(Di w\u00ea dem\u00ea d e \u00a0li Kurdistan\u00ea, t\u00eakiliya bi ax\u00ea, karsaz\u00ee, karbidestiy\u00ea r\u00fbni\u015ftib\u00fb. Dabe\u015f kirina kar\u00ean destan, wek hesinker\u00ee, c\u00earkar\u00ee, safari-sifir, lib\u00fbd\u00ee \u00fb cumik \u00fb hwd, di nava konfederasy\u00eanan de r\u00fbni\u015ftib\u00fb. )<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee, bi riya Ittihat \u00fb Terakk\u00ee, serdema barbariy\u00ea , bi rengek\u00ee n\u00fb kirin prat\u00eek\u00ea. Kom\u00ean \u00e7ete ava kirin, li Stembol\u00ea dest ku\u015ftin\u00ea kirin, pi\u015ftre li dij\u00ee xanedaniy\u00ea darbe kirin.<\/p>\n<p>Di sala 1911an de, di Kongreya Selan\u00eek\u00ea de,\u00a0 bi 4 xalan, bingeha \u201cTurk-\u00ee \u00ceslam\u201d \u00fb ji bo \u201cunion boulding-\u00e7\u00eakirina\u00a0 gel\u00ea Tirk &#8211; \u00eeslam\u201d \u00a0dan\u00een. Ev bingeha qirkirina gel\u00ean li Anatolya \u00fb Kurdistan\u00ea b\u00fb.<\/p>\n<p>Di s\u00eestemek wiha de \u00e7\u00een\u00ea entelektuel-rew\u015fenb\u00eer \u00e7\u00eanabe.\u00a0 Sosyolog\u00ean wek Nez\u00eeh Mer\u00ee\u00e7 j\u00ee dib\u00eajin, di dema Osmaniyan de\u00a0 \u201cal\u00eem\u201d derneketin. \u00a0Ev rast e!&#8230;<\/p>\n<p>Komara Tirkiy\u00ea j\u00ee berhem\u00ea Ittihat \u00fb Terakki ye. Her \u00e7iqas\u00ee Kurdan li Kongra Erzirom \u00fb S\u00eawas\u00ea,\u00a0 di \u015fer\u00ea li dij\u00ee h\u00eaz\u00ean Ewropa de rola sereke l\u00eestibin j\u00ee, bi gotina Yal\u00e7in Ku\u00e7uk, pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee, ji p\u00ea\u015feng\u00ean Kurdan z\u00eerektir derketin, ew berteref kirin.<\/p>\n<p>Ev j\u00ee rast e, \u00eero j\u00ee desthilatdariya dew\u015f\u00eerme ya AKP\/MHPe, akademisyen,\u00a0 rojnamevan, entelektuel-rew\u015fenb\u00eer yan girtin, yan j\u00ee sirgun kirin; ya duyem\u00een fa\u015f\u00eest\u00ean dew\u015firme, \u00eero j\u00ee h\u00eaz\u00ean Kurd dixap\u00eenin \u00fb di dagirkeriya Rojava \u00fb Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea de kirine hevkar\u00ean xwe.<\/p>\n<p>Sezar digot; \u201chatim, min d\u00eet \u00fb t\u00eakbir\u201d!&#8230;\u00a0 Pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee j\u00ee, dema \u201csefera kizil elma-s\u00eava sor\u201d didane dest p\u00ea kirin dib\u00eajin; \u201cbi\u00e7e, bikuje, w\u00earan bike, talan bike\u201d!&#8230; Di dagirkeriya Efr\u00een\u00ea de, serokkomar Erdogan \u00fb gur\u00ea p\u00eer Bah\u00e7el\u00ee gotin, \u201cEfr\u00een s\u00eava sor\u201d e.<\/p>\n<p>Gur\u00ea p\u00eer Bah\u00e7el\u00ee, di w\u00earankirina Nis\u00eab\u00een\u00ea de got: \u201cKevir li ser kevir, ser\u00ee li ser beden\u00ea ne h\u00ealin\u201d. Doh b\u00fb, Gur\u00ea P\u00eer got: \u201cBi\u00e7in Rojhilat\u00ea Firat\u00ea bi\u015fewit\u00eenin\u201d.<\/p>\n<p>Dewleta Tirk, bi nav komar e, l\u00ea ne di aliy\u00ea qanunan de, ne di aliy\u00ea s\u00eestema siyas\u00ee de, ne di sosyolojiya civak\u00ee de modern neb\u00fbye. Modernb\u00fbn bi\u00a0 cil \u00fb bergan, bi otomob\u00eel \u00fb riyan, bi avaniy\u00ean bilind \u00e7\u00eanabe. Mixabin burjuwaziya Tirkiy\u00ea j\u00ee, ji ruh\u00ea koletiy\u00ea rizgar neb\u00fbye. \u015e\u00eestema dew\u015firmetiya Ittihat \u00fb Terakk\u00ee, \u00eero j\u00ee serdema barbariy\u00ea dij\u00ee \u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ea Gel\u00ea Kurd \u00fb gel\u00ean her\u00eam\u00ea dike.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meden\u00ee FERHO Osman\u00ee serdema modernit\u00ea ned\u00eetin, heta daw\u00ee di demjiyana barbar\u00ee de man, ji ber v\u00ea j\u00ee \u00e7\u00een\u00ea entelektuel dernexistin hol\u00ea. Dewleta Tirk li ser bermayiy\u00ean Osmaniy\u00ean barbar hate avakirin. Pa\u015fay\u00ean Osman\u00ee ku Komara Tirkiy\u00ea ava kirin, destur nedan ku civaka Tirk-dew\u015frime\u00a0 serdema modern\u00eete bij\u00een \u00fb ji \u201cfikir\u201d \u00fb \u201czikir\u201d\u00ea barbar\u00ee rizgar bibe. Xwendekar\u00ean Osman\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-21791","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21791"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21791\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21792,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21791\/revisions\/21792"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21791"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}