{"id":21539,"date":"2019-07-25T04:00:38","date_gmt":"2019-07-25T04:00:38","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21539"},"modified":"2019-07-24T10:22:30","modified_gmt":"2019-07-24T10:22:30","slug":"peymana-lozane-u-iroj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21539","title":{"rendered":"Peymana Lozan\u00ea \u00fb \u00eeroj"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Far\u00fbk SAKIK<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Di \u015eer\u00ea Cihan\u00ea y\u00ea Yekem de du blok\u00ean mezin, Bloka Antant yan\u00ea Br\u00eetanya, Fransa, \u00cetalya \u00fb R\u00fbsya \u00fb Bloka hevpeyman yan\u00ea Almanya, Tirkiye \u00fb Awistirya, bihevketib\u00fbn.\u00a0Dema ku hatin rojhilatanav\u00een \u00ead\u00ee li du x\u00eazkirina s\u00eenoran b\u00fbn. Ji van s\u00eenoran yekj\u00ee s\u00eenor\u00ean Kurdistan b\u00fb.<\/p>\n<p>Di encama \u015fer\u00ea ku \u00e7ar salan ajot de, Xaka Osman\u00ee j\u00ee ji hev belav b\u00fbb\u00fb \u00fb ji bil\u00ee Kurdan hem\u00fb netew\u00ean din ji \u00eemparatoriy\u00ea veqetiyab\u00fbn. Li ser m\u00eerata may\u00ee j\u00ee di bin serokatiya Mistefa Kemal de komarek\u00ee hatib\u00fb sazkirin.<\/p>\n<p>L\u00ea gelek pirs \u00fb pirsgir\u00eak h\u00eaj\u00ee di domiyan. Kurdistan di navbera Tirk, Br\u00eetan\u00ee, Frens\u00ee \u00fb Farisan de mab\u00fb.<\/p>\n<p>Di navbera Komara Tirk \u00fb c\u00eeranan w\u00ea \u00fb Br\u00eetaniyan de j\u00ee gelek nakok\u00ee heb\u00fbn. Br\u00eetanya li Rojhilata Nav\u00een li pey dengey\u00ean n\u00fbh b\u00fb. Ji bo wan an per\u00e7ekirina xaka Osman\u00ee an j\u00ee dostaniya Komara Kemal\u00eest lazim b\u00fb. Ji ber v\u00ea yek\u00ea diveyab\u00fb ew lihev r\u00fbni\u015ftana \u00fb nakok\u00ee \u00fb pirsgir\u00eak\u00ean xwe \u00e7areser bikrana.<\/p>\n<p>Biryara peymanek n\u00fb dane. Li lozan\u00ea w\u00ea biciv\u00eeyana \u00fb wisa kirin: Li lozan\u00ea di mijdara 1922an de hevd\u00eetin \u00fb n\u00eeqa\u015fan destp\u00ea kir.<\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee 3 mehan di 24\u00ea T\u00eermeh\u00ea de li S\u00eew\u00eesre li bajar\u00ea Lozan\u00ea, ev peymana ku nave xwe ji v\u00ee bajar\u00ea digire \u00fb di r\u00fbpel\u00ean d\u00eeroka siyas\u00ee de wek \u201cPeymana Lozan\u00ea\u201d t\u00ea binav kirin, hat \u00eemze kirin.<\/p>\n<p>Di biryara peyman\u00ea de Kurdistan hatib\u00fb dabe\u015fkirin \u00fb b\u00fbb\u00fb 4 par\u00e7e. D\u00eesa dixwestin kurdan wek k\u00eamnetewek qeb\u00fbl bikin \u00fb maf\u00ean wan j\u00ee di statuya maf\u00ea k\u00eamneteweyan de s\u00eenor bikin.<\/p>\n<p>Heyeta Tirkiy\u00ea bi serf\u00eeraziyek mezin vegeriya Enqer\u00ea. Ji aliy\u00ea dewlet\u00ea ve bi p\u00ea\u015fwaziyek mezin hatin p\u00ea\u015fwaz\u00ee kirin.<\/p>\n<p>Tirkiye s\u00eenor\u00ea xwe y\u00ean \u00eero bi destxistib\u00fb. L\u00ea di siyaseta xwe de guhertinek \u00e7\u00eanekir. Soz\u00ean ku dab\u00fbn kurdan di demek kurt de jib\u00eer kirin.<\/p>\n<p>\u00cesmet \u00cenonuy\u00ea ku li Lozan\u00ea weha gotib\u00fb;<\/p>\n<p><em>\u2018\u2019Li Lozan\u2019\u00ea Kurdan ser\u00ee li me nedan. Heta me di axaftin\u00ean xwe y\u00ean Lozan\u00ea de doza xwe ya netew\u00ee wek \u2018em Kurd \u00fb Tirk\u2019 yan\u00ea wek yek milet me parast \u00fb da qeb\u00fblkirin.\u2019\u2019\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Li Meclis\u00ea di navbera kurdan \u00fb parlementer\u00ean dinan de n\u00eeqa\u015fan destp\u00eakir.<\/p>\n<p>Di civ\u00eena girt\u00ee a mecl\u00ees\u00ea de gava \u00cesmet Pa\u015fa biryara peymana Lozan\u00ea a ku M\u00fbsil ji Ingil\u00eezan re dihi\u015ft xwend, meb\u00fbs\u00ean kurd li dij biryar\u00ea derketin \u00fb gotin, div\u00ea kurd ji \u00eero p\u00ea de qedera xwe bi dest\u00ea xwe tayin bikin.<\/p>\n<p>W\u00ea dem\u00ea Mus\u00fbl ne biten\u00ea nav\u00ea baj\u00earek b\u00fb. Hem\u00fb axa ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea ya \u00eeroj, Silimaniye, Kerkuk, Hewl\u00ear, di nav s\u00eenor\u00ea M\u00fbs\u00fbl de b\u00fb.<\/p>\n<p>Li ser v\u00ea yek\u00ea, meb\u00fbs\u00ea Betl\u00ees\u00ea Yusuf Ziya pi\u015ft\u00ee v\u00ea b\u00fbyer\u00ea di 27\u00ea Sibata 1923an de hevpeyv\u00eenek\u00eabi d\u00eeplomat\u00ea Sowyet\u00ee \u015eaxovskoy re helwesta xwe waha dian\u00ee zim\u00ean:<\/p>\n<p><em>\u00a0&#8220;Heta n\u00fbha em difik\u00eer\u00een, ko kurd \u00fb tirk ew \u00ea pirsa kurd\u00ee bi hev re di \u015fer\u00ea li dij\u00ee dewlet\u00ean emperyal\u00eest de \u00e7areser bikin. L\u00ea n\u00fbha, ji gava ko hik\u00fbmeta Tirkiy\u00ea raz\u00ee b\u00fb M\u00fbsil\u00ea bide ingil\u00eezan, hem\u00fb heviy\u00ean me t\u00eak \u00e7\u00fbn. Ingil\u00eezan p\u00ea\u015fniyariyek ji tirkan an\u00een: bi \u015fert\u00ea ko eger tirk li Kurdistan\u00ea otonomiy\u00ea \u00eelan bikin, ew \u00ea j\u00ee, ji M\u00fbsil derkevin. L\u00ea tirk ji bo otonomiy\u00ea nedin kurdan, M\u00fbsil dan ingil\u00eezan.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee ku Mus\u00fbl dane \u00cengil\u00eezan \u015e\u00eax Mehm\u00fbd Berzanc\u00ee li dij\u00ee v\u00ea yek\u00ea derket \u00fb li hember \u00cengilizan ser\u00eehilda. Di heman dem\u00ea de balaf\u00ear\u00ean \u00cengil\u00eezan dest bi bombekirina ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan kirin.<\/p>\n<p>Dema ku Peymana Lozan\u00ea dihat morkirin, li bak\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea j\u00ee serek\u00ean Kurd lihev di\u00e7\u00fbn \u00fb dihatin. Di roj\u00ean Peymana bajar\u00ea Lozan\u00ea de, li bajar\u00ea Erzirom\u00ea j\u00ee serek \u00fb rew\u015fenb\u00eer\u00ean Kurdan dinav xwe \u00fb Azad\u00ee de peymanek lidardixistin.<\/p>\n<p>Bi v\u00ee away\u00ee di sala 1923an de Rexistina Azad\u00ee hatib\u00fb damezrandin \u00fb amadekariy\u00ean serhildanek\u00ee mezin dihat lidarxistin. D\u00eeplomat\u00ean kibar y\u00ean bismok\u00een b\u00fbb\u00fbn sedem ku li Kurdistan\u00ea p\u00eavajoya serhildan \u00fb qetl\u00eeaman destp\u00eabike.<\/p>\n<p><strong>\u00ceROJ<\/strong><\/p>\n<p>Pi\u015ft\u00ee \u015e\u00eax Mehm\u00fbd Berzanc\u00ee di sala 1925an de, li dika d\u00eerok\u00ea de \u015eeyh Sa\u00eed heb\u00fb. W\u00ee j\u00ee li dij\u00ee v\u00ea peyman\u00ea, ji bo doza Kurdistan \u015fer kirib\u00fb. \u00cengiliz\u00ean ku li dij\u00ee \u015e\u00eax Mehm\u00fbd Berzanc\u00ee \u015ferkirib\u00fbn, evcar j\u00ee li dij\u00ee \u015e\u00eax Sa\u00eed li k\u00ealeka dewleta Tirk c\u00eeh girtib\u00fbn. Serhildana kurdan biserneket.<\/p>\n<p>\u00ceroj \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea s\u00eayem, d\u00eesa li heman herem\u00ea, li ser xaka Kurdistan dewam dike. \u00ceroj d\u00eesa dewleta Tirkiy\u00ea li v\u00ea herem\u00ea li du dagirkeriya axa Kurdistan\u00ea ye.<\/p>\n<p>\u00ceroj di dewsa x\u00eaz kirina s\u00eenoran de evcar xet\u00ean neft\u00ea \u00fb dewlemendiy\u00ean herem\u00ea t\u00eane x\u00eazkirin. D\u00eesa li Kurdistanin. Evcar li k\u00ealeka wan Amer\u00eekan\u00ea ku di \u015fer\u00ea c\u00eehan\u00ea y\u00ea yekem de tuneb\u00fb j\u00ee heye.<\/p>\n<p>\u00ceroj w\u00ea d\u00eerok\u00ea xwe dubare neke. Dagirkeran \u00eero j\u00ee texm\u00een dikirin, w\u00ea wek \u015e\u00eax Mehm\u00fbd Berzanc\u00ee \u00fb \u015e\u00eax Sa\u00eed v\u00ea tevger\u00ea j\u00ee di demek kurt de bitefis\u00eenin. L\u00ea wisa neb\u00fb, 41 sal ber\u00ea di bin p\u00ea\u015fengiya Abd\u00fbllah Ocalan de serhildana ku destp\u00eakir h\u00eaviy\u00ean mezin da gel\u00ean li rojhilata-nav\u00een. \u00ceroj gel bi van h\u00eaviyan xwe dipar\u00eazin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Far\u00fbk SAKIK Di \u015eer\u00ea Cihan\u00ea y\u00ea Yekem de du blok\u00ean mezin, Bloka Antant yan\u00ea Br\u00eetanya, Fransa, \u00cetalya \u00fb R\u00fbsya \u00fb Bloka hevpeyman yan\u00ea Almanya, Tirkiye \u00fb Awistirya, bihevketib\u00fbn.\u00a0Dema ku hatin rojhilatanav\u00een \u00ead\u00ee li du x\u00eazkirina s\u00eenoran b\u00fbn. Ji van s\u00eenoran yekj\u00ee s\u00eenor\u00ean Kurdistan b\u00fb. Di encama \u015fer\u00ea ku \u00e7ar salan ajot de, Xaka Osman\u00ee j\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16580,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-21539","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21539"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21540,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21539\/revisions\/21540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16580"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}