{"id":21215,"date":"2019-07-16T04:00:55","date_gmt":"2019-07-16T04:00:55","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21215"},"modified":"2019-07-15T09:50:11","modified_gmt":"2019-07-15T09:50:11","slug":"komara-edebiyate","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=21215","title":{"rendered":"Komara edebiyat\u00ea"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Meden\u00ee FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Destp\u00eaka entelektueliya\u00a0 Ewropa sedsala 18m\u00een e. Li tevahiya welat\u00ean Ewropa komar\u00ean ronakbiriy\u00ea hatin ava kirin, v\u00ea j\u00ee, bask\u00ean zanist \u00fb hi\u015fmendiy\u00ea p\u00ea\u015fxistin \u00fb popularize kirin.<\/p>\n<p>D\u00eerok dihate guhertin, cografya dib\u00fb d\u00eerok \u00fb di l\u00eager\u00een\u00ean serdem\u00ea de p\u00eadiv\u00ee bi hi\u015fmendiyek n\u00fb heb\u00fb. C\u00eehan diguher\u00ee, hi\u015fmend\u00ee j\u00ee li ser m\u00eerateya nif\u015fan \u00a0xwe ji n\u00fb de ava dikir.\u00a0 Bi saya feylesof \u00fb entelektuelan \u00a0peryodek \u00a0d\u00eerok\u00ee ya n\u00fb derkete hol\u00ea. Serdem ya aqil b\u00fb, literature \u00a0zanist\u00ea dihate parvekirin \u00fb h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee bandor li desthilatdaran dikir.<\/p>\n<p>Hate f\u00eam kirin ku \u201cazad\u00ee zaneb\u00fbn e\u201d, \u00fb eger efsane, xeyal, eger prat\u00eek nebe \u00a0\u201creben jar\u00ea\u201d ye, \u201cwaweyl\u00ea\u201d ye. V\u00ea j\u00ee l\u00eager\u00eena li rastiy\u00ea da dest p\u00ea kirin. D\u00eerok, ji \u00e7\u00eerok \u00fb serp\u00eahatiyan rizgar b\u00fb, ronakb\u00eeriy\u00ea j\u00ee rast\u00ee \u00fb \u201cmutlaqiyet\u201da bi \u201caqil\u201d dixwest, v\u00ea j\u00ee siyaseta welatan rende kir, skeletek bi beden \u00fb m\u00eaj\u00ee derxiste hole.<\/p>\n<p>Ev \u015fiyarb\u00fbna bi hejenadin\u00a0 b\u00fb.<\/p>\n<p>Yekem\u00een car Ehmed\u00ea Xan\u00ee xwest gel\u00ea Kurd, bi hejandinek\u00ea \u015fiyar bike. Deng\u00ean hemdema w\u00ee, Melay\u00ea Ciz\u00eer\u00ee, Feqiy\u00ea Teyra \u00fb hwd. ev xwestek destek kirin. Ehmed\u00ea Xan\u00ee, bi helbesta\u00a0 <em>\u201cEger heb\u00fbya me padi\u015fahek (\u2026)\u201d<\/em>\u00a0 xwest otor\u00eete, oldar\u00a0 \u00fb malbat\u00ean p\u00ea\u015feng\u00ean Kurdan, \u00a0ji xewa sedsal\u00ea \u015fiyar bike. Mixabin, p\u00ea\u015feng \u00fb l\u00eeder\u00ean Kurdan, \u00a0ji xewna \u015f\u00ear\u00een \u015fiyar neb\u00fbn, rastiya c\u00eehan\u00ea ned\u00eetin, hi\u015fmendiya Kurd ya \u201cmumya- \u015fimakir\u00ee\u201d \u00a0rizgar nekirin.<\/p>\n<p>Duyem\u00een car,\u00a0 Abdullah\u00a0 Ocalan gav av\u00eat, bi gotina\u00a0 \u201cazad\u00ee\u00a0 zaneb\u00fbn e\u201d, bi hejandinek\u00ea ki\u015f\u00fbmat Kurd ji xewa mirin\u00ea \u00a0\u015fiyar kirin. Ev gotin, avakirina bingeha hi\u015fmendiya modern e\u2026\u00a0 Di m\u00eenaka Musa Anter de j\u00ee,\u00a0 entelektueliya Kurd,\u00a0 siyaseta Kurd popularize kir \u00fb xwest di her al\u00ee de edebiyata Kurd bi h\u00eaz bike.<\/p>\n<p>Ibn\u00ee Haldun, edebiyat weke \u00e7end gotin\u00ean retor\u00eek d\u00eeb\u00eene, l\u00ea Ocalan ev d\u00eetin red kir \u00fb edebiyat weke \u201cderbaskirina asoy\u00ean dewlet\u00ea\u201d d\u00eet, stewihandina hi\u015fmendiya civak\u00ea, rende kirina siyaset\u00ea d\u00eet. Derbaskirina asoy\u00ean dewlet\u00ea, \u00a0dihate wateya civaka t\u00eagih\u00ee\u015ft\u00ee.\u00a0 Di hevpeyvina bi Yal\u00e7in Ku\u00e7uk re dib\u00eaje; \u201c\u00ead\u00ee ronakbiriya Kurd heye\u201d, pi\u015ftre m\u00eenaka Musa Anter dide.<\/p>\n<p>Ev desp\u00eaka kil\u00eemata ronakbiriy\u00ea ye;\u00a0\u00a0 eger f\u00eelozof,\u00a0 entelektuel nebin, hi\u015fmendiya zanist\u00ee nay\u00ea zemt kirin, civaka p\u00ea\u015fket\u00ee nay\u00ea afirandin. H\u00eena di sedsala 18m\u00een de, ev daxwaza li Ewropa wek avakirina \u201ckomara edebiyat\u00ea\u201d dihate binavkirin. Her komar, nab\u00ea desthilatdar, komara edebiyat\u00ea j\u00ee ne desthilatdar\u00ee, peryoda berdewam\u00ee ya \u201caqil\u201de \u00fb dibe akademiya siyas\u00ee \u00fb hem\u00fb bask\u00ean jiyan\u00ea.<\/p>\n<p>Di v\u00ee k\u00eelmat\u00ea de, mixabin \u00eero,\u00a0 bir\u00eena mumar\u00ee, di bedena Kurd de li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea xw\u00een \u00fb idab\u00ea bi hev re dim\u00eeze; lewma \u00a0em ba\u015ftir bi\u00a0 aq\u00fbbeta \u015eore\u015fa Fransa serwext dibin. \u015eore\u015fa Fransa ji aliy\u00ea burjuwaziya Fransa ve t\u00eak \u00e7\u00fb, defactoya li Ba\u015f\u00fbr j\u00ee, bi desteka serk\u00ea\u015f, ol, malbat\u00ean ku ji zanista modern \u201cnaqis\u201din \u00fb bi dest\u00ea\u00a0 dagirker\u00ean dew\u015firme ve t\u00eak di\u00e7e.<\/p>\n<p>Zaningeh\u00ean Kurdan li Ba\u015f\u00fbr\u00ea Kurdistan\u00ea, ji \u00a0afirgeriya f\u00eelozof\u00eek, ji amadekirina rapor\u00ean fiz\u00eeb\u00eel\u00eet\u00ea y\u00ean aqildana desthilatdaran d\u00fbr in. Medya Kurd heye, entelektueliya Kurd j\u00ee hene, mixabin be\u015fek ji wan berdevkiya gel nakin.\u00a0 Gel\u00ea Ba\u015f\u00fbr li dij\u00ee dagirkeriy\u00ea dijberiya xwe n\u00ee\u015fan\u00a0 da, bi hi\u015fmendiya raper\u00een\u00ea haraket kir, l\u00ea desthilatdar\u00ean\u00a0 Ba\u015f\u00fbr,\u00a0 mixabin ruh\u00ea raper\u00een\u00ea j\u00ee\u00a0 kor kirin.<\/p>\n<p>Kl\u00eemat\u00ea komara edebiyat\u00ea, \u00a0bi Ocalan dest p\u00ea kir, p\u00ea\u015f\u00ee d\u00eewar\u00ean statuqo, diwar\u00ean tirs\u00ea h\u00earivandin, di civakan de, di eniya siyas\u00ee\u00a0 \u00fb hi\u015fmendiy\u00ea de\u00a0 guhertin \u00e7\u00eakirin. \u00a0Kin j\u00ee be, li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea hamleyek kultur\u00ee-edeb\u00ee hate dest p\u00ea kirin, dewleta dew\u015f\u00eerme kire nava trirs\u00ea \u00fb \u00ea\u00eer\u015f kirin; li Rojava j\u00ee argumant\u00ean entelektueliya f\u00eelozof\u00ee derketine hol\u00ea,\u00a0 di m\u00eajiy\u00ea mirovan de kolekt\u00eev\u00eet\u00eezm cih girtiye. Div\u00ea li Rojava hamleyek xurt ya edebiyat\u00ea wer\u00ea destp\u00eakirin.<\/p>\n<p>Ev nexe\u015feyek h\u00eaviyan e \u00fb li hember\u00ee hem\u00fb \u00ear\u00ee\u015f\u00ean zorbe \u00fb\u00a0 deh\u015feteng\u00eez domkirina me\u015fa pa\u015faroj\u00ean azad e. B\u00eaguman metirs\u00ee li hundir \u00fb derve heye, dive komara edebiyat\u00ea bi h\u00eaz bibe \u00fb \u00a0bib\u00ea mertal\u00ea destketiyan.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meden\u00ee FERHO Destp\u00eaka entelektueliya\u00a0 Ewropa sedsala 18m\u00een e. Li tevahiya welat\u00ean Ewropa komar\u00ean ronakbiriy\u00ea hatin ava kirin, v\u00ea j\u00ee, bask\u00ean zanist \u00fb hi\u015fmendiy\u00ea p\u00ea\u015fxistin \u00fb popularize kirin. D\u00eerok dihate guhertin, cografya dib\u00fb d\u00eerok \u00fb di l\u00eager\u00een\u00ean serdem\u00ea de p\u00eadiv\u00ee bi hi\u015fmendiyek n\u00fb heb\u00fb. C\u00eehan diguher\u00ee, hi\u015fmend\u00ee j\u00ee li ser m\u00eerateya nif\u015fan \u00a0xwe ji n\u00fb de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-21215","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21215"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21216,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21215\/revisions\/21216"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}