{"id":19107,"date":"2019-05-16T04:00:48","date_gmt":"2019-05-16T04:00:48","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=19107"},"modified":"2019-05-15T14:11:44","modified_gmt":"2019-05-15T14:11:44","slug":"zimane-me-welate-me-ye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=19107","title":{"rendered":"Ziman\u00ea me welat\u00ea me ye"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Mihemed \u015eAH\u00ceN<\/strong>\u00a0<\/em><\/p>\n<p>Civak \u00fb welat nav\u00ea xwe ji ziman\u00ea xwe digrin. J\u00eadera t\u00eageh\u00ean Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea j\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee ye. Lewre heb\u00fbna Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea bi heb\u00fbna ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00eakane. Ziman tune bibe nasname \u00fb welat j\u00ee tune dibin.<\/p>\n<p>Netew bi \u00e7and \u00fb hunera xwe t\u00eane nas\u00een. H\u00eem\u00ea bingeh\u00een \u00ea \u00e7and \u00fb huner\u00ea zimane. Ziman nebe \u00e7and \u00fb huner nabe. \u00c7and \u00fb huner nebe netew nabe. Di v\u00ea serdema ku roj bi roj tixub b\u00eawate dibin de ji bo xurtkirina hi\u015fmendiya netewey\u00ee rist \u00fb giringiya ziman gir\u00eengtir dibe.<\/p>\n<p>Ji ziman\u00ean her\u00ee dewlemend \u00ea ku ji mirovahiy\u00ea re malovan\u00ee kiriye yek j\u00ee Ziman\u00ea Kurd\u00ee ye. Kok \u00fb reh\u00ean w\u00ea di \u015fore\u015fa Neol\u00eet\u00eek\u00ea de ve\u015far\u00eene. Li gor\u00ee hinek rapor\u00ean serbixwe \u00fb y\u00ean UNESCO\u2019y\u00ea di nava ziman\u00ean netewey\u00ean b\u00eadewlet de ziman\u00ea her\u00ee mezin Ziman\u00ea Kurd\u00ee ye \u00fb di nav ziman\u00ean her\u00ee mezin \u00fb bibandor \u00ean c\u00eehan\u00ea de 31 em\u00eene. Ji ber kevnar\u00ee \u00fb qed\u00eemiya w\u00ea ye ku li gel qirkirin, bi\u015faftin \u00fb her cure astengiy\u00ean dagirkeran \u00ean hezar sal\u00ee bi berd\u00eal\u00ean giranb\u00fbha heb\u00fbna xwe hetan\u00ee \u00eero parastiye.<\/p>\n<p>Li gor\u00ee daney\u00ean UNESCO&#8217;y\u00ea hetan\u00ee niha ji hezar\u00ee z\u00eadetir ziman tune b\u00fbne. Ten\u00ea ji sal\u00ean 1950\u2019yan virve z\u00eadey\u00ee 200 ziman\u00ee tune b\u00fbne. D\u00eesa li gor\u00ee rapora UNESCO\u2019y\u00ea niha li ser erdn\u00eegariya c\u00eehan\u00ea bi qas\u00ee 6 hezar\u00ee ziman t\u00eane axaftin \u00fb diyar dike ku hetan\u00ee dawiya sedsala 21&#8217;an w\u00ea n\u00eazik\u00ea 2.500\u2019\u00ee ziman bimirin \u00fb ji hol\u00ea rabin. Ji bo Ziman\u00ea Kurd\u00ee j\u00ee ji wan 2.500 ziman\u00ean windab\u00fby\u00ee yek be \u00e7i ji dest\u00ea dagireker\u00ean Kurdistan\u00ea hatiye kirine \u00fb dikin.<\/p>\n<p>Celadet El\u00ee Bedirxan \u00fb hevalbend\u00ean xwe ji bo p\u00ea\u015f\u00ee li tuneb\u00fbna ziman\u00ea Kurd\u00ee bigrin di 15&#8217;\u00ea Gulana 1932&#8217;yan de bi derxistina Kovara Hawar\u00ea xwestin hewara ziman bigih\u00eenin Civaka Kurd. Lewre Kowara Hewar\u00ea ji bo vej\u00eena ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00eangaveke gelek gir\u00eeng \u00fb d\u00eerok\u00ee ye. Ji ber w\u00ea giringiy\u00ea di sala 2006&#8217;an de KNK\u2019\u00ea 15&#8217;\u00ea gulan\u00ea weke cejna Ziman\u00ea Kurd\u00ee diyar kir. Hem\u00fb r\u00eaxistin, saz\u00ee \u00fb dezgey\u00ean civaka Kurd biryara KNK\u2019\u00ea pejirandin \u00fb ji w\u00ea sal\u00ea virve ye bi serbilind\u00ee 15\u2019\u00ea gulan\u00ea wek\u00ea rojeke her\u00ee gir\u00eeng \u00fb watedar t\u00ea p\u00eerozkirin.<\/p>\n<p>Bel\u00ea, t\u00eako\u015f\u00een \u00fb berxwedana civaka Kurd a 40 sal\u00ean daw\u00een bi berd\u00eal\u00ean gelek giran p\u00ea\u015f\u00ee li hin xeterey\u00ean ku ziman\u00ea Kurd\u00ee ber bi tuneb\u00fbn\u00ea ve dibir girtin. L\u00ea mirov nekare bib\u00eaje hem\u00fb xetere ji hol\u00ea rab\u00fbne. \u00car\u00ee\u015f\u00ean curbicur y\u00ean li ser ziman\u00ea Kurd\u00ee berdewam dikin. Ji sala 2015\u2019an vir ve \u00ear\u00ee\u015f\u00ean desthilatdariya AKP\u2019\u00ea b\u00ea navber berdewam dikin. Hem\u00fb saz\u00ee, komele, \u00e7apemen\u00ee \u00fb tezgeh\u00ean ku ji ziman\u00ea Kurd\u00ee re xizmet dikirin girtin. Weke hem\u00fb hikumet\u00ean beriya xwe ew j\u00ee hewl dide ji bo ziman\u00ea Kurd\u00ee qada jiyan\u00ea neh\u00eale.<\/p>\n<p>Bi taybet li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea, li metropol\u00ean dagirkeran \u00fb li diyasporay\u00ea xeterey\u00ean gelek mezin li ser ziman\u00ea me y\u00ea qed\u00eem hene. Ji van xetereyan ya her\u00ee gir\u00eeng \u00fb her\u00ee xeternak xwepi\u015faftin (otoas\u00eem\u00eelasyon) e. Zirara ku em bi xwepi\u015faftin\u00ea didin ziman\u00ea xwe ji zirara dakirkeran ne k\u00eamtire. Em di mal\u00ean xwe de, di saziy\u00ean xwe de \u00fb di jiyana xwe ya rojanede bi ziman\u00ea dagiran diaxivin \u00fb bi xwepi\u015faftin\u00ea ji siyaseta dagiran a pi\u015faftina civaka Kurd re xizmet\u00ea dikin.<\/p>\n<p>Ji bo p\u00fb\u00e7kirin \u00fb vala derxistina siyaseta pi\u015faftin\u00ea hewceye em li hewara Celadet \u00fb heval\u00ean w\u00ee xwed\u00ee derbikevin. Bi ruh\u00ea seferberiy\u00ea \u00fb bi t\u00eako\u015f\u00eeneke xurt parazvaniya ziman\u00ea xwe bikin. Ji bo paraztin \u00fb xurtkirina ziman\u00ea dayika xwe her tim di nava hewldanan de bin \u00fb di hem\u00fb qad\u00ean jiyan\u00ea de bikar b\u00eenin.<\/p>\n<p>Heke em ziman\u00ea xwe di qada perwerdehiy\u00ea de, di qada siyas\u00ee de, di qad\u00ean abor\u00ee, bazirgan\u00ee, \u00e7and \u00fb huner\u00ee de bikarneynin \u00fb di nava hem\u00fb \u00e7\u00een \u00fb qad\u00ean civak\u00ee de belav nekin w\u00ea ziman\u00ea me ji xeteraya mirin\u00ea rizgar nebe.<\/p>\n<p>Ziman\u00ea me welat\u00ea me ye. Dema ku ziman\u00ea me bi me re be w\u00ea her tim welat\u00ea me j\u00ee bi me re be. Bi awayeke fizik\u00ee d\u00fbrketina me ya ji welat nasnameya me \u00fb welat\u00ea me bi me nade windekirin. L\u00ea d\u00fbrketina me ya ji ziman w\u00ea nasnameya me \u00fb welat\u00ea me bi me bide windekirin.<\/p>\n<p>Cejna Ziman\u00ea Kurd\u00ee di \u015fexs\u00ea dayik\u00ean la\u00e7ik spiy\u00ean berxwed\u00ear de li hem\u00fb dayik\u00ean kurd \u00fb li civaka kurd p\u00eeroz be.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mihemed \u015eAH\u00ceN\u00a0 Civak \u00fb welat nav\u00ea xwe ji ziman\u00ea xwe digrin. J\u00eadera t\u00eageh\u00ean Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea j\u00ee ziman\u00ea Kurd\u00ee ye. Lewre heb\u00fbna Kurd \u00fb Kurdistan\u00ea bi heb\u00fbna ziman\u00ea Kurd\u00ee p\u00eakane. Ziman tune bibe nasname \u00fb welat j\u00ee tune dibin. Netew bi \u00e7and \u00fb hunera xwe t\u00eane nas\u00een. H\u00eem\u00ea bingeh\u00een \u00ea \u00e7and \u00fb huner\u00ea zimane. Ziman [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19108,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-19107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19107"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19109,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19107\/revisions\/19109"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}