{"id":18395,"date":"2019-04-24T11:47:41","date_gmt":"2019-04-24T11:47:41","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=18395"},"modified":"2019-04-24T11:47:41","modified_gmt":"2019-04-24T11:47:41","slug":"qirkirina-ermeniyan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=18395","title":{"rendered":"Qirkirina Ermeniyan"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Faruk SAKIK<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Di 24 N\u00eesana 1915an de 2.345 Ermen\u00ee\u00a0 ji Stenbol\u00ea hatin girtin \u00fb sirg\u00fbn\u00ee anatoliya\u00a0 kirin. Di nav wan de rew\u015fenb\u00eer, parlementer, \u015fa\u00eer, niv\u00eeskar, mirov\u00ea d\u00eendar \u00fb karsaz heb\u00fbn. Y\u00ean hatin sirg\u00fbnkirin li sirg\u00fbn\u00ea ya hatin k\u00fb\u015ftin ya j\u00ee bihin sedem\u00ean dinan mirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea 24 \u00ea N\u00eesan\u00ea ji aliy\u00ea ermeniyan ve wek roja qirkirina Ermeniyan t\u00ea bib\u00eeran\u00een.<\/p>\n<p>Di destp\u00eak\u00ea de bi propagandeyek xwestin Ermeniyan re\u015f bikin. Gotin li k\u00ealeka Rusya c\u00eeh girtinin, dixwazin dewletek serbixwe avabikin, \u00e7ek girtinin er\u00ee\u015fan dikin. Ev j\u00ee par\u00e7eyek amadekariy\u00ean komkujiy\u00ea b\u00fbn.<\/p>\n<p><strong>EWROJ&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Di sibata 1915an de Ermeniy\u00ean ku di art\u00ea\u015fa Osmaniyan\u00a0 deb\u00fbn, hatin b\u00ea\u00e7ek kirin. Li gelek baj\u00earan, 235 Ermeniy\u00ean navdar hatin girtin \u00fb van kesan sirg\u00fbn\u00ee bajar\u00ean \u00c7ankir\u00ee \u00fb Aya\u015f\u00ea kirin. Ev hejmar di nav \u00e7end heftey\u00ee de gih\u00ee\u015ft 2.345 kes\u00ee. Y\u00ean hatin sirgun kirin an mirin anj\u00ee hatin k\u00fb\u015ftin.<\/p>\n<p>\u00db Sal 1915 biharb\u00fb, fermanek ji aliy\u00ea jon tirk\u00ean \u00eet\u00eehat \u00fb terak\u00ee ve hatib\u00fb day\u00een. fermana qirkirina Ermeniyan. sevqiyata eskeran \u00e7\u00eab\u00fbb\u00fb, gelek le\u015fker\u00ean tirkan li herem\u00ea hatib\u00fbn bic\u00eeh kirin, li k\u00ealeka wan \u201cAlay\u00ean hemidiye\u201d y\u00ean ku ji aliy\u00ea Pa\u015fay\u00ea Osman\u00ee Evdilhem\u00eed ve hatib\u00fbn sazkirin c\u00eeh digirtin. ji bo roj\u00ean re\u015f hem\u00fb amedekar\u00ee hatib\u00fbn kirin..<\/p>\n<p>Ber\u00ee ku ew werin, li kurdistan li bajaran, li g\u00fbndan deng\u00ea ezan\u00ea Mizgeftan \u00fb zengal\u00ean D\u00earan bi hevra bilind dib\u00fbn. Kurdan ji rez\u00ea Ermeniya f\u00eak\u00ee dan\u00ee, Ermeniyan ji tit\u00fbna kurdan a xas cixarey\u00ean qa\u00e7ak dip\u00ea\u00e7an. Bedoy\u00ea kurd p\u00ealav\u00ean xwe li ba solc\u00ee D\u00eekran didan \u00e7ekirin, D\u00eekran li ba a\u015fvan Salo genim\u00ea xwe dih\u00eara. C\u00eenarb\u00fbn.. Di bin yek esman\u00ee, wek mirovan dijiyan. K\u00een, nefret, hes\u00fbd\u00ee, mirin, ku\u015ftin di v\u00ea c\u00eenariy\u00ea de tineb\u00fb.<\/p>\n<p>Di 27\u00ea Gulana sala 1915an de bi zagonek hin selahetiy\u00ean mezin dab\u00fbn r\u00eavebir \u00fb esker\u00ean herem\u00ea ku dema bixwazin dikarin hin kesan sirg\u00fbn bikin. Di 10 Hez\u00eeran\u00ea de bi daxwaznameyek n\u00fb diyarkirin ka \u00e7awa dikarin dest bidin ser mal \u00fb serveta wan kes\u00ean t\u00ean ko\u00e7kirin. \u00db d\u00eesa bi v\u00ea d\u00eeyarnamey\u00ea de dema ko\u00e7kirin\u00ea b\u00eadem dikirin.<\/p>\n<p>L\u00ea pi\u015ft\u00ee van daxwazname \u00fb tal\u00eematan ji herder\u00ea Anatoliya ref bi ref ko\u00e7a Ermen\u00ee yan destp\u00eakir. Hedefek wan ya ew\u00ea ko\u015f bikin tuneb\u00fb. Wek Enwer \u00fb Talat plankirib\u00fbn ew\u00ea \u00e7ol \u00fb \u00e7iya ji wan re bibuya goristan.<\/p>\n<p>Her ti\u015ft\u00ea di dema r\u00eawitiy\u00ea de ew\u00ea destp\u00eabikira. \u00db di\u00a0 r\u00eawitiy\u00ea de eri\u015fan\u00a0 heman destp\u00eakir.<\/p>\n<p>Dihatin ku\u015ftin, dihatin \u015f\u00ealandin, destdir\u00eajiya nam\u00fbsa wan dikirin. \u00a0Cinar\u00ean kurdan li ber \u00e7av\u00ean Kurdan dihatin qirkirin \u00fb kurdan nikarib\u00fbn midaxle bikin. Kes\u00ean midaxle dikirin j\u00ee heman aq\u00fbbeta Ermeniyan dijiyan. \u00db qirkirin.<\/p>\n<p>Di ser\u00ee de kurd \u00fb gel\u00ea ku li herem\u00ea dijiyan li dij\u00ee ermeniyan hatib\u00fbn xapandin. Hin kes j\u00ee li k\u00ealeka esker\u00ean Tirkan c\u00eeh digirtin \u00fb dib\u00fbn \u015fir\u00eek\u00ea v\u00ea komkujiy\u00ea.<\/p>\n<p>Gelek kes\u00ean di v\u00ea ko\u00e7\u00ea de c\u00eeh girtib\u00fbn di dema r\u00eawitiy\u00ea de hatin k\u00fb\u015ftin. Kes\u00ean ku gih\u00ee\u015ftin kampan j\u00ee ji bir\u00e7\u00eenan \u00fb ji nexwe\u015f\u00eenan mirin. Di encam de di r\u00fbpel\u00ean d\u00eerok\u00ea de hat niv\u00eesandin milyon \u00fb n\u00eevek Ermen\u00ee ji aliy\u00ea Osmaniyan ve hatinin qirkirin..<\/p>\n<p><strong>\u00ceROJ&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Ermen\u00ee j\u00ee li \u00e7ar aliy\u00ea c\u00eehan\u00ea belavb\u00fbn \u00fb ji bo hesab\u00ea w\u00ea sala re\u015f were girtin, ji bo ev komkuj\u00ee were qeb\u00fblkirin, ji bo berpirsyar di qada navnetewey\u00ee de werin mehk\u00fbm kirin, dest bi xebat\u00ean siyas\u00ee \u00fb faaliyet\u00ean lob\u00ee kirin.\u00a0 ji van\u00a0 xebat\u00ean xwe carnan encam j\u00ee girtin..<\/p>\n<p>\u00cero li 20 welat\u00ee di parlementoy\u00ea xwe de zagona komkujiya Ermeniyan pejirandinin. Li Amerika ji 50 eyalet\u00ee 36\u00ea wan ev komk\u00fbj\u00ee qeb\u00fblkirin.<\/p>\n<p>D\u00eesa Ermeniy\u00ean ku li D\u00eeyaspora dij\u00een j\u00ee bi salan ji bo v\u00ea komkujiy\u00ea bi c\u00eehan\u00ea \u00fb bi tirkan bidin qeb\u00fbl kirin t\u00eadiko\u015fin.<\/p>\n<p>Yekem b\u00eeryardayin di 24\u00ea N\u00eesana 1968an de li Lubnan li bajar\u00ea Beyr\u00fbt hat \u00e7\u00eakirin. Pi\u015ftre li Ermenistan, Amer\u00eeka, Misir, Fransa, Brez\u00eelya, B\u00fblgar\u00eestan \u00fb \u0130talya ev Ab\u00eede hatin \u00e7\u00eakirin.<\/p>\n<p>Her sal di 24 N\u00eesan\u00ea de li herder\u00ee c\u00eehan\u00ea Ermeni\u00ean ku dij\u00een ji bo b\u00eeran\u00eena v\u00ea roj\u00ea meras\u00eema lidar dixin. Li gelek deveran \u00fb li ser ab\u00eedey\u00ean peyam\u00ean v\u00ea komkujiy\u00ea t\u00eane day\u00een.<\/p>\n<p>Sal derbasb\u00fbn komara Tirkiy\u00ea hat\u00a0 damezirandin, l\u00ea wan j\u00ee ev komk\u00fbj\u00ee \u00eenkar \u00fb red kirin. Wan j\u00ee li gor xwe hin \u00e7avkan\u00ee \u00fb dokumasyon derxistin, wan j\u00ee \u00eedea kir ki Tirk hatinin qetilkirin, wan zext dan ser dewletan ku v\u00ea komk\u00fbjiy\u00ea neyn\u00een rojeva xwe \u00fb qeb\u00fbl nekin, wan di sedsala 21an de cardinan dest didan ser mal \u00fb milk\u00ea Ermeniyan, wan di sala 2007an de l\u00eadixistin Hirant D\u00eenk dik\u00fb\u015ftin.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faruk SAKIK \u00a0Di 24 N\u00eesana 1915an de 2.345 Ermen\u00ee\u00a0 ji Stenbol\u00ea hatin girtin \u00fb sirg\u00fbn\u00ee anatoliya\u00a0 kirin. Di nav wan de rew\u015fenb\u00eer, parlementer, \u015fa\u00eer, niv\u00eeskar, mirov\u00ea d\u00eendar \u00fb karsaz heb\u00fbn. Y\u00ean hatin sirg\u00fbnkirin li sirg\u00fbn\u00ea ya hatin k\u00fb\u015ftin ya j\u00ee bihin sedem\u00ean dinan mirin. Ji ber v\u00ea yek\u00ea 24 \u00ea N\u00eesan\u00ea ji aliy\u00ea ermeniyan ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9573,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-18395","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18395","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18395"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18396,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18395\/revisions\/18396"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}