{"id":16471,"date":"2019-02-25T05:00:22","date_gmt":"2019-02-25T05:00:22","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=16471"},"modified":"2019-02-24T12:25:06","modified_gmt":"2019-02-24T12:25:06","slug":"zimane-dayike-u-em-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=16471","title":{"rendered":"Ziman\u00ea Dayik\u00ea \u00fb Em"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Derw\u00ea\u015f M. FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>21\u00ea sibat\u00ea di 1950 de weke roja ziman\u00ea dayik\u00ea ji aliy\u00ea UNESCOy\u00ea (R\u00eaxistina Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Perwerde, Zanist \u00fb \u00c7and\u00ea) hatiye pejirandin. Ji sala 2000 ve ev roj li hem\u00fb c\u00eehan\u00ea t\u00ea p\u00eerozkirin. Biryareke p\u00eeroz \u00fb giranbiha ye. Ji ber ku ziman, bingeh\u00ea parastina \u00e7and, heb\u00fbn, nasnameya gelan e. Gelek\u00ee ziman\u00ea xwe y\u00ea dayik\u00ea hunda bike ber bi tuneb\u00fbn\u00ea di\u00e7e. Heb\u00fbn dikeve xeter\u00ea.<\/p>\n<p>Dema meriv li rew\u015fa ziman\u00ean hey\u00ee \u00fb y\u00ean hunda bin\u00eare her ti\u015ft zelal dibe. Gel\u00ean ji bo parastin \u00fb bikaran\u00eena ziman\u00ea xwe bedel dayine serket\u00ee ne. Y\u00ean ku ziman\u00ea xwe, sedem\u00ean cuda j\u00ee hebin, hunda kirine heb\u00fbna xwe j\u00ee di xetera man \u00fb neman\u00ea de ne. Li gor\u00ee daney\u00ean UNESCOy\u00ea ji sala 1950 \u00fb heta niha 230 ziman mirine, 2.400 di bin xetereya tineb\u00fbn\u00ea de ne.<\/p>\n<p>Ji destp\u00eaka sedsala buhur\u00ee de Flaman li Belj\u00eeka t\u00eako\u015f\u00eeneke b\u00eahempa bi r\u00ea ve birin ku ziman\u00ea xwe bikin jiyana xwe. Bedel\u00ean ku\u015ft\u00ee nebe j\u00ee gelek b\u00fbyer\u00ean dijwar jiya ne. \u00c7alakvan\u00ean ziman\u00ea dayik\u00ea di perwerd\u00ea de, di jiyana rojane de \u00fb \u00eedara civak\u00ee de ketine girt\u00eegehan. Kar\u00ea xwe hunda kirine. Ji aliy\u00ea rayedar\u00ean dewlet\u00ea bi malbat\u00ee bir\u00e7\u00ee mane, li ber civaka xwe hatine hermono kirin. Gelek bedel dan. Di dawiya t\u00eako\u015f\u00eena xwe de j\u00ee serketine \u00fb \u00eero Flaman di hem\u00fb aliyan de di her ciy\u00ea sereke de xwed\u00ee gotin \u00fb biryar in. Perwerdeya her\u00ee bi kal\u00eete li aliy\u00ea wan e. Aboriya her\u00ee xurt di dest\u00ea wan de ye. \u00cedara dewlet\u00ea ketiye dest\u00ea wan.<\/p>\n<p>Li nav Baskan, li h\u00eala Spanya \u00fb herweha li aliy\u00ea Fransa t\u00eako\u015f\u00eena ziman\u00ea xwe di ber ya siyas\u00ee, \u00e7ekdar\u00ee \u00fb kult\u00fbr\u00ee re bi r\u00ea v\u00ea birine. Li her\u00eam\u00ean ku derfet\u00ean wany\u00ean ferm\u00ee hene bi kar an\u00eene. Li her\u00eam\u00ean ku ew derfet\u00ean wan n\u00eene \u00fb dijwar e bi h\u00eaza xwe, bi derfet\u00ean xwe dibistan di gundan de, di tar\u00ean bajar\u00ean xwe de li mal\u00ean xwe xwendegeh\u00ean xwe ava kirine. Bi nav\u00ea Ikastola xwendegeh\u00ean xwe ava kirin \u00fb ziman\u00ea xwe di jiyan\u00ea de xurt dikin. Hedef ziman\u00ea xwe bi zarok\u00ean xwe bidin h\u00eenkirin. Li wira j\u00ee gelek mamoste, malbat \u00fb kes\u00ean ku ev xebat bi r\u00ea ve dibir t\u00fb\u015f\u00ee gelek dijwariyan hatin. Ez di destp\u00eaka sal\u00ean he\u015ft\u00ea de b\u00fbme m\u00eahvan\u00ea yek ji \u00e7ar kes\u00ean ku di nava v\u00ea t\u00eako\u015f\u00een\u00ea de ciyek\u00ee h\u00eaja girtiye. Bi xwe par\u00eazer b\u00fb. Di nav axaftina xwe de behsa yek ji serp\u00eahatiya xwe kir. \u201dDi destp\u00eak\u00ea de dewleta Spanya bi tu away\u00ee nedixwest bi me re biaxive. Her ti\u015ft qedexe b\u00fb. Em mecb\u00fbr man ku ser\u00ee li t\u00eako\u015f\u00eeneke pirral\u00ee bidin. Ziman, civak, abor\u00ee \u00fb siyaset. L\u00ea dijwar b\u00fb. Xebata me bi temam\u00ee xistin bin tohmeta teror\u00eezm\u00ea. H\u00eaza \u00e7ekdar\u00ee hat avakirin. L\u00ea t\u00eako\u015f\u00eena ziman\u00ea dayik\u00ea j\u00ee xurt me\u015fiya. Biryara girtina min hat stendin. Min xwe neda dest. Ve\u015fart\u00ee mam. \u00c7ar meh, \u015fev \u00fb roj, di valahiya jora navbera asansor \u00fb aqra xaniy\u00ea \u015fe\u015f qat\u00ee de mam. Ciy\u00ea ez t\u00ea de dimam bes t\u00eara do\u015fekek pi\u00e7\u00fbk \u00fb lih\u00eafa min dikir. Xanima min her roj xwarina, p\u00eadiviy\u00ean min, rojname \u00fb pirt\u00fbk\u00ean min bi diz\u00ee di da dest min \u00fb d\u00eesa di\u00e7\u00fb ku kes p\u00ea nehes\u00ea ez li wir im.\u201d<\/p>\n<p>Kurd bi tevgera xwe t\u00eako\u015f\u00eeneke b\u00ea hempa dikin. Li wel\u00eat \u00fb li dervay\u00ea wel\u00eat ev t\u00eako\u015f\u00een ciy\u00ea p\u00eeroz\u00ea ye. Bi dehhezaran \u015feh\u00eed hene. Ko\u00e7ber\u00ee, talan, z\u00eendan \u00fb ku\u015ftin b\u00fbne par\u00e7eyek ji jiyana me. Hin serketin p\u00eak hatibin j\u00ee di gelek waran de k\u00eamas\u00ee hene \u00fb dil\u00ea meriv p\u00ea di\u00ea\u015fe. Bi taybet\u00ee rew\u015fa ziman xirab e. Li Ba\u015f\u00fbr rew\u015fa perwerd\u00ea, xebat\u00ean li ser ziman di rew\u015feke belengaz de ne. Li Rojhilat gel her di\u00e7e di bikaran\u00eena ziman\u00ea xwe de k\u00eam dibe. Re\u015fa Rojava aloz e \u00fb derfet k\u00eam in. Xelk ziman\u00ea xwe bi kar b\u00eene j\u00ee di war\u00ea niv\u00ees\u00ea de xelk ze\u00eef e. \u00db Bak\u00fbr; tevger bi Turk\u00ee dij\u00ee, t\u00eako\u015f\u00een bi Turk\u00ee ye, peywend\u00ee bi Turk\u00ee ne, siyaset bi Turk\u00ee ye, abor\u00ee bi Turk\u00ee ye, jiyana gel ber bi Turk\u00ee ye. Turk\u00ee h\u00ead\u00ee h\u00ead\u00ee dikeve nava ray\u00ean xw\u00een \u00fb m\u00eajiy\u00ea me. Ev j\u00ee mezintir\u00een xeter e.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. FERHO 21\u00ea sibat\u00ea di 1950 de weke roja ziman\u00ea dayik\u00ea ji aliy\u00ea UNESCOy\u00ea (R\u00eaxistina Netewey\u00ean Yekb\u00fby\u00ee ya Perwerde, Zanist \u00fb \u00c7and\u00ea) hatiye pejirandin. Ji sala 2000 ve ev roj li hem\u00fb c\u00eehan\u00ea t\u00ea p\u00eerozkirin. Biryareke p\u00eeroz \u00fb giranbiha ye. Ji ber ku ziman, bingeh\u00ea parastina \u00e7and, heb\u00fbn, nasnameya gelan e. Gelek\u00ee ziman\u00ea xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16472,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-16471","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16473,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16471\/revisions\/16473"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}