{"id":14812,"date":"2019-01-07T05:00:46","date_gmt":"2019-01-07T05:00:46","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=14812"},"modified":"2019-01-06T14:42:39","modified_gmt":"2019-01-06T14:42:39","slug":"tekosere-pirrali-mahmud-baksi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=14812","title":{"rendered":"T\u00eako\u015fer\u00ea pirral\u00ee: Mahmud Baks\u00ee"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Derw\u00ea\u015f M. FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Yek ji Kurd\u00ean b\u00eerewer ku di dem\u00ean her\u00ee p\u00ea\u015fin de ber\u00ea xwe da Ewropa \u00fb bi c\u00ee b\u00fb Mahmud Baks\u00ee ye. Temamiya jiyana xwe di ware niv\u00eeskar\u00ee, rojnamevan\u00ee, civak\u00ee \u00fb siyaset\u00ea de ked daye.<\/p>\n<p>W\u00ee,ji sedema nexwe\u015fiy\u00ea z\u00fb ko\u00e7 kir. L\u00ea \u015fopeke serbilind, t\u00ear berhem li pey xwe hi\u015ft.<\/p>\n<p>Ji sedem\u00ean siyas\u00ee xwendegeha Dicle \u00d6\u011fretmen Okulu terk kir \u00fb p\u00ea re p\u00ea re dest\u00a0 rojnamevaniy\u00ea (Batman Gazetesi) kir. Di 1961de <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_Partisi\">T\u00fcrkiye \u0130\u015f\u00e7i Partisi<\/a> ava dibe, di bernameya w\u00ea de li ser pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee \u00e7avd\u00eariyeke er\u00ean\u00ee heye. Bo w\u00ea j\u00ee M. Baks\u00ee di 1968 de li Batman\u00ea dibe berpirsiyar\u00ea w\u00ea. Di heman dem\u00ea de di nava ref\u00ean <a href=\"https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/D%C4%B0SK\">D\u0130SK<\/a> de j\u00ee \u00e7alak e. Di 1969 de romana w\u00ee <strong>Mezra Botan<\/strong> t\u00ea we\u015fandin. Pirt\u00fbka w\u00ee ku di derbarey\u00ea doza <strong>\u015ead\u00ee Akkili\u00e7<\/strong> niv\u00ees\u00eeb\u00fb j\u00ee der t\u00ea. L\u00ea her du berhem t\u00eane qedexekirin. Baksiy\u00ea ku nizan\u00ea ser\u00ea xwe li ber dijmin xwar bike xebata xwe ji bo pirsgir\u00eaka Kurd\u00ee didom\u00eene. Ji sedem\u00ean xebata siyas\u00ee di destp\u00eaka 1970 de 15 sal cazay\u00ea girt\u00eegeh\u00ea didin\u00ea \u00fb ji v\u00ea sedem\u00ea ew der t\u00ea dervay\u00ea wel\u00eat.<\/p>\n<p>Sw\u00ead ew ziman h\u00een dibe \u00fb ji rojnameya Aftonbladet \u00fb gelek kovar, rojnamey\u00ean din re diniv\u00eese \u00fb rojnamegeriy\u00ea dike. Di 56 sal jiyana xwe de b\u00fbye xwediy\u00ea 22 berhem\u00ean bi ziman\u00ea cuda.<\/p>\n<p>Berhemek w\u00ee bi nav\u00ea <strong>Isve\u00e7 Isve\u00e7 dedikleri<\/strong> di 1976 de bi ziman\u00ea Turk\u00ee \u00fb bi Sw\u00ead\u00ee <strong>H\u00f6rru\u2019du<\/strong> der t\u00ean. Berhema w\u00ee, <strong>Zarok\u00ean Ihsan<\/strong>, ku ji aliy\u00ea Wezareta Kult\u00fbr\u00ea ya Sw\u00ead hatib\u00fb we\u015fandin, di xwendegeh\u00ean Sw\u00ead\u00ee de b\u00fb berhema perwerd\u00ea (1978). Heman wezaret\u00ea pirt\u00fbka w\u00ee ya bi nav\u00ea <strong>Ke\u00e7a Kurd Zozan<\/strong> bi wergera Sw\u00ead\u00ee we\u015fand. Wek t\u00ea zan\u00een ew berhem wek r\u00eazefilm bi zaravay\u00ean Kurmanc\u00ee \u00fb Soran\u00ee, di telev\u00eezyon\u00ean Sw\u00ead\u00ee de hate we\u015fandin.<\/p>\n<p>Ji sedema cunta fa\u015fist li Turkiy\u00ea ya sala 1980 gelek \u015fore\u015fger\u00ean Kurd di\u00e7in aliy\u00ea Rojava. Yek ji wan j\u00ee xwi\u015fka w\u00ee Necla Baks\u00ee ye. Dewleta Turk di mala ku ew t\u00ea de ne sabotaj dike \u00fb 15 kes dikuje. M. Baks\u00ee v\u00ea b\u00fbyer\u00ea j\u00ee bi nav\u00ea <strong>Kami\u015fli Katl\u00eeami<\/strong> di 1981 de diniv\u00eese \u00fb diwe\u015f\u00eene.<\/p>\n<ol>\n<li>Baks\u00ee di niv\u00eesa xwe de hoste b\u00fb. Kurdiya w\u00ee xwe\u015f \u00fb geler\u00ee, hi\u015fmendiya w\u00ee di war\u00ea orf \u00fb aded\u00ean Kurd\u00ee de xurt b\u00fb. Dema di 1984 de pirt\u00fbka bi nav\u00ea <strong>H\u00eal\u00een<\/strong> diwe\u015f\u00eene \u00e7end xelat di qada navnetewey\u00ee de dist\u00eene. Gelek rexneg\u00eer\u00ean w\u00eajey\u00ea ew yekem\u00een romana modern ya Kurd\u00ee bi nav kir. Di d\u00fb sal\u00ean pey re du pirt\u00fbk\u00ean din ji aliy\u00ea t\u00eane niv\u00ees\u00een \u00fb we\u015fandin. Li Belj\u00eeka ji aliy\u00ea Enstituya Kurd\u00ee ya Bruksel\u00ea pirt\u00fbk\u00ean w\u00ee <strong>H\u00eal\u00een<\/strong> \u00fb <strong>Ik was een kind in Koerdistan<\/strong> di 1998 de bi wergera Holland\u00ee diwe\u015f\u00eene.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Di nav berhem\u00ean w\u00ee de <strong>K\u00fcrt G\u00f6z\u00fcyle Yilmaz G\u00fcney<\/strong>, <strong>Video Gel\u00een<\/strong>, <strong>Teyr\u00ea Baz ya da Bir K\u00fcrt I\u015fadami H\u00fcseyin Bayba\u015fin<\/strong>, <strong>Her Ku\u015f Kendi S\u00fcr\u00fcs\u00fcyle U\u00e7ar<\/strong>, <strong>Trial by Silance &#8211; At War with the State, The Huseyin Bayba\u015f\u00een Story<\/strong>, <strong>Mine Exil<\/strong>, hene. Romana w\u00ee ya bi nav\u00ea <strong>Serhildana Mala Eliy\u00ea Yunus<\/strong>, 2001, ku pa\u015f ko\u00e7aw\u00ee hate we\u015fandin, m\u00eenaka xurtiya hi\u015fmendiya kult\u00fbra Kurd\u00ee li ba Baks\u00ee ye. \u015e\u00eeroveya w\u00ee ya xurt hostetiya w\u00ee dide xuyakirn.<\/p>\n<p>Dema r\u00eaber\u00ea Kurd bir\u00eaz A. \u00d6calan t\u00ea Roma, di\u00e7e d\u00eetina w\u00ee. Bi vegera xwe re pirt\u00fbka <strong>Roma Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc<\/strong>, 2000, \u00a0diniv\u00eese. Heman pirt\u00fbk bi zaravay\u00ea Soran\u00ee j\u00ee t\u00ea \u00e7apkirin.<\/p>\n<ol>\n<li>Baks\u00ee gelek\u00ee ji gerr\u00ea hez dikir. Ber\u00ee ko\u00e7a daw\u00ee bike di wasiyeta xwe de dib\u00eaje min bibin Amed\u00ea \u00fb li wira ve\u015ferin. Cenaz\u00ea w\u00ee di\u015finin, l\u00ea bi \u015fa\u015f\u00ee ew di\u00e7e bajarek\u00ee din li Turkiy\u00ea. \u015e\u00eerketa firok\u00ea w\u00ee vediger\u00eene Stockholm. W\u00ea dem\u00ea hevala w\u00ee Eline Clason dib\u00eaje \u201cBaks\u00ee hewqas\u00ee hez ji gerr\u00ea dikir ku li w\u00ea dinyay\u00ea j\u00ee digerr\u00ea.\u201d Cara duyem w\u00ee dibin Amed\u00ea \u00fb li wira vedi\u015ferin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. FERHO Yek ji Kurd\u00ean b\u00eerewer ku di dem\u00ean her\u00ee p\u00ea\u015fin de ber\u00ea xwe da Ewropa \u00fb bi c\u00ee b\u00fb Mahmud Baks\u00ee ye. Temamiya jiyana xwe di ware niv\u00eeskar\u00ee, rojnamevan\u00ee, civak\u00ee \u00fb siyaset\u00ea de ked daye. W\u00ee,ji sedema nexwe\u015fiy\u00ea z\u00fb ko\u00e7 kir. L\u00ea \u015fopeke serbilind, t\u00ear berhem li pey xwe hi\u015ft. Ji sedem\u00ean siyas\u00ee [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":14813,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-14812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14812"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14814,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14812\/revisions\/14814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14813"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}