{"id":13872,"date":"2018-12-10T06:18:42","date_gmt":"2018-12-10T06:18:42","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=13872"},"modified":"2018-12-10T06:18:42","modified_gmt":"2018-12-10T06:18:42","slug":"giringiya-saredariyen-bakur-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=13872","title":{"rendered":"Gir\u00eengiya \u015earedariy\u00ean  Bakur (1)"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Burhan ERDEM<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Berovaj\u00ee c\u00eehan\u00ea, li Tirkiyey\u00ea giraniya r\u00eaveberiya navend\u00ee herku \u00e7\u00fb z\u00eadetir b\u00fb. Heta ku \u015faredar\u00ee ketin dest\u00ea partiy\u00ean koka xwe ji tevgera azadiya kurd werdigirtin. Di hilbijartin\u00ean 31\u00ea Adara p\u00ea\u015f de j\u00ee, bidestxistina van \u015faredariyan gelek\u00ee gir\u00eeng e.<br \/>\nD\u00eerokzan dib\u00eajin weke hem\u00fb \u00eemparatoriyan R\u00eaveberiya Osman\u00ee j\u00ee ji demokrasiya her\u00eam\u00ee re biyan\u00ee b\u00fb, ji xwe mef\u00fbma demokrasiy\u00ea li cem wan nedihate nas\u00een. Heta sedsala 19 an r\u00eaveberiya klas\u00eek a Osman\u00ee ji bo li herdever\u00ea gel tevl\u00ee r\u00eaveberiy\u00ea bibe tu karek nekiriye, \u00e7\u00eakirina r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee j\u00ee nehatiye b\u00eera kesek\u00ee.<br \/>\nPispor sedem\u00ean v\u00ea yek\u00ea wisa r\u00eaz dikin:<br \/>\n-Away\u00ea h\u00fbnandina civak\u00ee b\u00eatir li ser \u00e7andiniy\u00ea b\u00fb, awayek\u00ee girt\u00ee, hiyerer\u015f\u00eek, civakeke b\u00ea te\u015feb\u00fbs \u00fb b\u00eay\u00ee rexne b\u00fb.<br \/>\n-Civakek ku hem\u00fb xizmeta mahal\u00ee dewr\u00ee waqif, tekke \u00fb zaviyeyan kirib\u00fb.<br \/>\n-Famaneke civak\u00ea heb\u00fb ku, hem\u00fb xizmet ji dewlet\u00ea dipa.<br \/>\nDi sala 1840\u00ee de tanz\u00eemat kete jiyan\u00ea \u00fb bi tanz\u00eemat\u00ea re s\u00eestema mecl\u00ees\u00ean her\u00eam\u00ee hate. L\u00ea ev s\u00eestem j\u00ee bi k\u00ear\u00ee civak\u00ea nedihat, ku li van mecl\u00eesan tems\u00eela gel gelek\u00ee k\u00eam b\u00fb \u00fb heta n\u00fbner\u00ean \u00e7\u00eena nav\u00een j\u00ee nikar\u00eeb\u00fbn di van mecl\u00eesan de c\u00eeh bigrin. N\u00fbner\u00ean v\u00ea mecl\u00ees\u00ea ji ulema, axa, e\u015fraf \u00fb kes\u00ean xwediy\u00ea erda pir p\u00eak dihat \u00fb r\u00eaveber\u00ee j\u00ee bi dest\u00ean van kesan dime\u015fiya.<br \/>\nL\u00ea bi v\u00ea yek\u00ea re li dewleta osman\u00ee \u00ead\u00ee r\u00eaveberiya her\u00eam\u00ee p\u00eak hatib\u00fb. Mecl\u00ees\u00ean Muhas\u00ees\u00ee, li d\u00fb wan mecl\u00ees\u00ean memleket, pi\u015ft re w\u00eelayet, l\u00eeva, qeza p\u00eak hatib\u00fbn.<br \/>\nMecl\u00ees\u00ean \u00eedarey\u00ea heb\u00fbn, li kom\u00eesyona z\u00eeraat\u00ea, sadoxa milk \u00fb li mecl\u00eesa belediyey\u00ea n\u00fbner\u00ean gel peyda dib\u00fbn. Pi\u015ft\u00ee \u015fer\u00ea Kirim\u00ea li Stenbol\u00ea r\u00eaxistina \u015eehremanet\u00ee hatib\u00fb sazkirin.<br \/>\nDi sala 1858 an de li Stenbol\u00ea p\u00ea\u015fiy\u00ea belediyeya Beyoxl\u00fb \u00fb Galatay\u00ea hate sazkirin, pi\u015ft re heta sala 1869 an li hem\u00fb Stenbol\u00ea belediyey\u00ea dest bikar kirib\u00fb.<br \/>\nNav\u00ea v\u00ea r\u00eaxistin\u00ea j\u00ee \u015eehremanetiya Stenbol\u00ea b\u00fb.<br \/>\nLi Tirkiyey\u00ea p\u00ea\u015fketina r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee bi dest\u00fbra bingeh\u00een a sala 1921\u00ea p\u00eak hat. Li gor\u00ee xal\u00ean 11 \u00fb 14 y\u00ean v\u00ea dest\u00fbr\u00ea dihate gotin ku, w\u00eelayet ji bo kar\u00ean mahal\u00ee xwediy\u00ea \u015faxsiyeteke otonom \u00fb manev\u00ee ne.Bi hilbijartina gel \u015f\u00fbray\u00ean w\u00eelayeta p\u00eak dihatin ku vana ji perwerdey\u00ea heta tendrustiy\u00ea, ji \u00e7andiniy\u00ea heta avahiyan ji gelek karan berpirsiyar b\u00fbn. Bi v\u00ea yek\u00ea re statuyeke gir\u00eeng ji r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee re dihate dayin ku heta niha li d\u00eeroka r\u00eaveberiya v\u00ea her\u00eam\u00ea nehatib\u00fb d\u00eetin.<br \/>\nPi\u015ft re di sala 1930y\u00ee de qan\u00fbna belediyey\u00ea hatib\u00fb derxistin \u00fb bi v\u00ea qan\u00fbn\u00ea re ji bo belediyeyan erkeke mezin hatib\u00fb dayin ku ev gaveke geleke gir\u00eeng a d\u00eeroka belediyeyan b\u00fb. Di van salan de h\u00eaza r\u00eaveberiya mal\u00ee ya belediyeyan gelek\u00ee hatib\u00fb bilindkirin, l\u00ea di nava salan de ev h\u00eaza madd\u00ee herku \u00e7\u00fb k\u00eamtir b\u00fb. Ji ber v\u00ea yek\u00ea j\u00ee li Tirkiyey\u00ea r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee her bi pa\u015f ve ketin.<br \/>\nNiha li Tirkiyey\u00ea belediye, \u00eedareya taybet a bajaran \u00fb gund weke s\u00ea saziy\u00ean r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee di jiyana mirovan de c\u00eeh\u00ea xwe digrin. Tev\u00ee vana, belediyeya bajar\u00ea mezin j\u00ee di sal\u00ean daw\u00een de weke modeleke n\u00fb ketiya jiyana mirovan. Gund \u00fb belediye ji bil\u00ee r\u00eaveberiy\u00ean her\u00eam\u00ee weke \u00eedarey\u00ean civak\u00ea j\u00ee t\u00ean nirxandin. Cih\u00eatiya di navbera van \u00eedareyan de ten\u00ea li gor\u00ee nuf\u00fbsa wan t\u00ea kirin \u00fb vana xwediy\u00ea \u00eedareyeke mahal\u00ee ne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burhan ERDEM Berovaj\u00ee c\u00eehan\u00ea, li Tirkiyey\u00ea giraniya r\u00eaveberiya navend\u00ee herku \u00e7\u00fb z\u00eadetir b\u00fb. Heta ku \u015faredar\u00ee ketin dest\u00ea partiy\u00ean koka xwe ji tevgera azadiya kurd werdigirtin. Di hilbijartin\u00ean 31\u00ea Adara p\u00ea\u015f de j\u00ee, bidestxistina van \u015faredariyan gelek\u00ee gir\u00eeng e. D\u00eerokzan dib\u00eajin weke hem\u00fb \u00eemparatoriyan R\u00eaveberiya Osman\u00ee j\u00ee ji demokrasiya her\u00eam\u00ee re biyan\u00ee b\u00fb, ji xwe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9457,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-13872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13875,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13872\/revisions\/13875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9457"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}