{"id":10391,"date":"2018-10-08T05:09:58","date_gmt":"2018-10-08T05:09:58","guid":{"rendered":"http:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=10391"},"modified":"2018-10-08T05:09:58","modified_gmt":"2018-10-08T05:09:58","slug":"hilbijartinen-sahredariyan-li-beljika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/?p=10391","title":{"rendered":"Hilbijartin\u00ean \u015eahredariyan li Belj\u00eeka"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Derw\u00ea\u015f M. FERHO<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Kurd ji sal\u00ean 1960 \u00fb vir de bi awayek\u00ee girsey\u00ee li Belj\u00eeka hene. Di destp\u00eak\u00ea de m\u00eena karker\u00ean b\u00eer\u00ean komir\u00ea, xaniyan, l\u00eakirina r\u00ea \u00fb bex\u00e7ey\u00ean, paqijiya dezgeh\u00ean ferm\u00ee ji xwe re jiyanek nuh ava dikirin. Pa\u015f sal\u00ean 1980 j\u00ee penaber, ji Bakur, Ba\u015f\u00fbr, Rojhilat \u00fb di van dem\u00ean daw\u00een de j\u00ee Rojava, kom bi kom \u00fb di dem\u00ean cuda de hatin. Hejmareke zelal n\u00eene, l\u00ea hinek derdor behsa 60-70 hezar, hinek derdor j\u00ee behsa 100 hezar Kurd dikin. Mixabin, heta niha j\u00ee Kurd neb\u00fbne xwed\u00ee roleke gir\u00eeng di siyaset \u00fb meydana kult\u00fbr\u00ee de. Sedem\u00ean v\u00ea cuda ne \u00fb mijara me ya \u00eero ne \u015f\u00eeroveya v\u00ea yek\u00ea ye. \u00cero em\u00ea li ser rew\u015fa partiy\u00ean siyas\u00ee li Belj\u00eeka \u00fb heb\u00fbna namzed\u00ean Turkan biaxivin.<br \/>\nBi munasebeta hilbijartin\u00ean \u015fahredariyan di 14\u00ea Cotmeh\u00ea 2018 de Enstituya Kurd\u00ee ya Bruksel\u00ea mecb\u00fbr ma ku daxuyaniyek belav bike \u00fb bal\u00ea bik\u015f\u00eene ser mijareke gir\u00eeng. Namzed\u00ean Turk li ser l\u00eestey\u00ean partiy\u00ean cuda, \u00e7ep, rast, Sosyal Demokrat, Xiristiyan Demokrat, Kesk \u00fb L\u00eeberal. Ev daxuyan\u00ee bangek li van partiyan b\u00fb ku ew namzed\u00ean Turk li ser esas\u00ea \u00eeht\u00eeram \u00fb pejirandina maf\u00ean merovan, gelan \u00fb demokras\u00ee li Belj\u00eeka \u00fb Turkiy\u00ea were p\u00eakan\u00een. L\u00ea mixabin em dib\u00eenin ku li ser l\u00eestey\u00ean partiy\u00ean cuda, namzed\u00ean Turk hene ku di hember civak \u00fb raya gi\u015ft\u00ee li Belj\u00eeka zimanek\u00ee, li hember civak \u00fb raya gi\u015ft\u00ee ya Turkan bi zimanek\u00ee din diaxivin. Di daxuyaniy\u00ean xwe de behsa demokrasiy\u00ea \u00fb maf\u00ean merovan, di xwendegehan de maf\u00ea perwerdeya bi ziman\u00ea dayik\u00ea, ango bi Turk\u00ee dikin. L\u00ea di \u00e7apemeniya Turk\u00ee \u00fb daxuyaniy\u00ean xwe de zimanek\u00ee n\u00eejadpar\u00eaz bikar t\u00eenin. Xwe wek dijmin\u00ea kult\u00fbra rojava ku niha l\u00ea dij\u00een \u00fb nan\u00ea w\u00ea dixwin \u00fb li welat\u00ea xwe j\u00ee dijminahiya heb\u00fbna Kurdan \u00fb Ermeniyan dikin.<br \/>\nLi ser esas\u00ea xebatake ku ji aliy\u00ea \u00e7end saziyan t\u00ea me\u015fandin, namzed\u00ean Turk li ser l\u00eestey\u00ean cuda di van roj\u00ean daw\u00ee de b\u00fbne sedema munaqe\u015fey\u00ean k\u00fbr. Ji ber ku pirraniya van namzedan n\u00eejapar\u00eaz in \u00fb di nava xwe de dijmin\u00ea demokrasiy\u00ea \u00fb ramana azad in. Ji wan re berjewendiy\u00ean dewlata wan esas\u00ee ne \u00fb nabe were guhertin. Ew her tim m\u00eena n\u00fbner\u00ean dewleta xwe di nava \u015fahredar\u00ee, parlemento, saz\u00ee, partiy\u00ean siyas\u00ee, send\u00eeke \u00fb dezgeh\u00ean perwerd\u00ea de c\u00ee digrin. Nasnameya wan ya Turk\u00ee, ziman\u00ea wan y\u00ea dayik\u00ea, ala wan, \u201cxaka wan\u201d, \u00fb d\u00een\u00ea wan (\u00ceslama Selef\u00ee) di temamiya xebata wan de serdest e. Li ciy\u00ea ku ew l\u00ea ne, daxwaza wan ew e ku her kes \u00fb her merc \u00eeht\u00eerama heb\u00fbna wan di her al\u00ee de bigre. L\u00ea ew li welat\u00ea xwe ramana azad, di xizmeta demokras\u00ee \u00fb maf\u00ean merovan de bi xeter \u00fb dijmin dib\u00eenin. Li vir jiyaneke pirrkult\u00fbr\u00ee, pirrziman\u00ee, l\u00ea li Turkiy\u00ea daxwaz\u00ean bi v\u00ee reng\u00ee wek xiyanet dib\u00eenin. Daxwaza wan di nava civaka Belj\u00eeka de perwerdeya bi ziman\u00ea dayik\u00ea ji bo civaka Turk\u00ee heye, l\u00ea ji bo dehan milyonan Kurd \u00fb Ermen\u00ee li Turkiy\u00ea plan\u00ean dijmin\u00ean welat\u00ea xwe dib\u00eenin. Ev namzed\u00ean Turk, ziman\u00ea ku rayedar\u00ean Turk li Turkiy\u00ea bi kar t\u00eenin, di nava civaka Turk de li vira j\u00ee bi kar t\u00eenin.<br \/>\nEnstituya Kurd\u00ee ya Bruksel\u00ea li ser v\u00ea mijar\u00ea daxuyaniya xwe \u015fande ji hem\u00fb partiy\u00ean siyas\u00ee ku dikevine hilbijartin\u00ean v\u00ea meh\u00ea. Daxwaz ew e ku ew v\u00ea dur\u00fbtiya namzed\u00ean Turk bib\u00eenin \u00fb rastiy\u00ea pi\u015ftguh nekin. Di v\u00ea navber\u00ea de di \u00e7end namzed\u00ean Kurd j\u00ee li ser l\u00eestey\u00ean partiy\u00ean siyas\u00ee c\u00ee girtin \u00fb li ser v\u00ea mijar\u00ea hi\u015fyar in. H\u00eav\u00ee ew e ku encamp ba\u015f be.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Derw\u00ea\u015f M. FERHO Kurd ji sal\u00ean 1960 \u00fb vir de bi awayek\u00ee girsey\u00ee li Belj\u00eeka hene. Di destp\u00eak\u00ea de m\u00eena karker\u00ean b\u00eer\u00ean komir\u00ea, xaniyan, l\u00eakirina r\u00ea \u00fb bex\u00e7ey\u00ean, paqijiya dezgeh\u00ean ferm\u00ee ji xwe re jiyanek nuh ava dikirin. Pa\u015f sal\u00ean 1980 j\u00ee penaber, ji Bakur, Ba\u015f\u00fbr, Rojhilat \u00fb di van dem\u00ean daw\u00een de j\u00ee Rojava, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9460,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"jnews_social_meta":[],"jnews_override_counter":[],"jnews_post_split":[],"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-10391","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-quncik-nivis"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10392,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10391\/revisions\/10392"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9460"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ronahi.net\/ku\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}